حق تقدم خرید سهام و نحوه استفاده از آن
زمان مطالعه 5 دقیقه
انتشار ۱۶ مهر ۱۳۹۹
تعداد بازدید 56452
سطح مبتدی

حق تقدم خرید سهام و نحوه استفاده از آن

حق تقدم چیست؟ مطابق با قانون تجارت، زمانی که یک شرکت قصد افزایش سرمایه از محل آورده نقدی داشته باشد، اولویت شرکت در افزایش سرمایه با سهامداران فعلی شرکت است. از همین رو، در روش افزایش سرمایه از محل آورده نقدی، شرکت اوراقی را تحت عنوان “حق تقدم خرید سهام” منتشر کرده و با توجه به درصد مالکیت هر یک از سهامداران و نیز درصد افزایش سرمایه، تعداد مشخصی حق‌ تقدم‌ در اختیار سهامداران قرار می‌دهد.

بعد از تصمیم‌گیری مجمع در خصوص افزایش سرمایه از محل آورده نقدی سهامداران، حق تقدم‌ به سبد دارایی سهامداران اضافه خواهد شد. نماد حق تقدم یک سهم، از اضافه شدن حرف “ح” در انتهای نماد اصلی ساخته می‌شود. مثلا نماد “افقح” در واقع نماد مربوط به حق تقدم‌ خرید سهام “افق” است.  تعداد حق تقدمی‌ که به سهامداران تخصیص پیدا می‌کند، با توجه به درصد افزایش سرمایه و نیز تعداد فعلی سهام وی مشخص می‌شود.

 به عنوان مثال، اگر شرکت قصد داشته باشد از این طریق ۱۰۰ درصد افزایش سرمایه بدهد، به تعداد سهام هر سهامدار، به وی حق تقدم تخصیص پیدا می‌کند به عنوان مثال اگر سهامداری، هزار سهم داشته باشد، هزار سهم حق‌ تقدم‌‌ نیز به دارایی او اضافه می‌شود. به طور مشابه، اگر شرکت قصد افزایش سرمایه ۵۰ درصدی داشته باشد، به این سهامدار ۵۰۰ سهم حق تقدم‌ اختصاص می‌یابد.

تصمیم‌ گیری افراد در خصوص نحوه برخورد با حق تقدم‌ در یکی از دسته‌های زیر قرار می‌گیرد:

الف) تبدیل حق تقدم‌ به سهم:

فرآیند کلی تبدیل حق تقدم به سهم بدین شکل است که دارندگان حق تقدم باید در مهلت مشخص شده، مبلغ اسمی هر سهم که هزار ریال به ازای هر سهم است را به حساب شرکت واریز نمایند و به شرکت اطلاع دهند. البته اگر سهامداران مطالبه‌ای از شرکت داشته باشند، این مبلغ از کل مبلغی که باید به شرکت پرداخت نمایند، کسر می‌گردد. پس از آن، باید منتظر طی شدن مراحل قانونی آن توسط شرکت باشند. فرآیند تبدیل حق تقدم‌ به سهم، زمان‌بر است و ممکن است ماه‌ها به طول بیانجامد.

ذکر این نکته ضروری است که جزئیات این فرآیند از طریق اطلاعیه ای که شرکت در سایت کدال منتشر می‌کند، قابل مشاهده است. لازم است افراد برای آگاهی از مهلت زمانی، نحوه پرداخت مبلغ اسمی و شماره‌حساب‌های شرکت، نحوه اطلاع رسانی به شرکت و سایر موارد، حتما سایت کدال را بررسی نمایند و در صورت وجود هرگونه سوال یا ابهام، با امور سهام شرکت مربوطه در ارتباط باشند.

نمونه اطلاعیه مهلت استفاده از حق تقدم

اطلاعیه مهلت استفاده از حق تقدم خرید سهام دالبر- منتشر شده در سایت کدال

ب) فروش حق تقدم‌‌:

از زمانی که معاملات حق تقدم در بازار آغاز می‌شود، به مدت ۶۰ روز ادامه پیدا می‌کند و البته ممکن است به درخواست شرکت و تایید سازمان بورس، این زمان نیز تمدید شود. سهامدارانی که به آن‌ها حق تقدم تخصیص پیدا کرده است می‌توانند در این بازه‌ی زمانی آن را بفروشند و از وجه حاصل از آن استفاده کنند. فقط در این مرحله، از لحاظ تعداد معامله محدودیتی برای افراد وجود ندارد و هر فرد می‌تواند بارها و بارها حق تقدم‌ را بخرد و بفروشد.

دامنه نوسان قیمت حق‌ تقدم‌ شرکت‌های بورسی، دو برابر دامنه نوسان سهم شرکت است و در شرکت‌های فرابورسی، دامنه نوسان حق تقدم با دامنه نوسان سهم شرکت برابر است.

ج) عدم واریز وجه اسمی و عدم فروش حق تقدم‌:

در صورتی که دارنده حق تقدم، نسبت به آن بی‌تفاوت باشد و در مهلت مقرر آن را نفروشد و وجه اسمی آن را در مهلت مقرر به حساب شرکت واریز نکند، این حالت به وجود می‌آید.

مدتی بعد از متوقف شدن معاملات نماد حق تقدم شرکت، نماد حق‌ تقدم‌ از سبد دارایی همه افراد خارج می‌شود. پس از بررسی‌های شرکت، تعداد حق تقدم‌هایی که وجه اسمی آن‌ها به حساب شرکت واریز نشده است، مشخص شده و شرکت در مرحله‌ای به نام پذیره‌ نویسی عمومی” آن‌ها را به فروش می‌رساند. پس از فروش حق تقدم‌های استفاده نشده و کسر هزینه و کارمزد فروش، وجه حاصل از آن در اختیار سهامدارانی که از حق تقدم‌ خود استفاده نکرده‌اند، قرار خواهد گرفت. جزئیات مربوط به این فرآیند از طریق سایت کدال منتشر شده و همچنین در صورت وجود هرگونه سوال یا ابهام، افراد باید با امور سهام شرکت در ارتباط باشند.

نمونه اطلاعیه پذیره نویسی حق تقدم خرید سهام
اطلاعیه پذیره‌نویسی عمومی حق تقدم خرید سهام دالبر- منتشر شده در سایت کدال

در مرحله پذیره‌ نویسی عمومی، علاوه بر قیمت خرید، وجه اسمی هر حق تقدم (هزار ریال) نیز از حساب خریدار کسر می‌گردد. خریداران حق تقدم در این مرحله، به هیچ وجه امکان فروش آن را ندارند و باید منتظر تکمیل شدن فرآیند تبدیل حق‌ تقدم‌ به سهم باشند. 

نمونه اطلاعیه نتایج حاصل از فروش حق تقدم استفاده نشده
اطلاعیه نتایج حاصل از فروش حق تقدم استفاده نشده دالبر – منتشر شده در سایت کدال

در این اطلاعیه نحوه دریافت مبلغ حاصل از فروش حق تقدم‌های استفاده نشده برای سهامدارانی که از حق تقدم‌ خود استفاده نکرده‌اند در سایت کدال اعلام می شود

اطلاعیه پرداخت وجه حق تقدم استفاده نشده دالبر – منتشر شده در سایت کدال

Amir dejman کارشناس بازار سرمایه

نظرات کاربران

    دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *