حق تقدم خرید سهام و نحوه استفاده از آن
زمان مطالعه 6 دقیقه
انتشار ۱۶ مهر ۱۳۹۹
تعداد بازدید 134893
سطح مبتدی

حق تقدم خرید سهام و نحوه استفاده از آن

حق تقدم چیست؟ مطابق با قانون تجارت، زمانی که یک شرکت قصد افزایش سرمایه از محل آورده نقدی و مطالبات حال شده سهامداران داشته باشد، اولویت شرکت در افزایش سرمایه با سهامداران فعلی شرکت است. از همین رو، در این روش افزایش سرمایه، شرکت اوراقی را تحت عنوان “حق تقدم خرید سهام” منتشر کرده و با توجه به درصد مالکیت هر یک از سهامداران و نیز درصد افزایش سرمایه، تعداد مشخصی حق‌ تقدم‌ در اختیار سهامداران قرار می‌دهد.

بعد از تصمیم‌گیری مجمع در خصوص افزایش سرمایه از محل آورده نقدی و مطالبات حال شده سهامداران، حق تقدم‌ به سبد دارایی سهامداران اضافه خواهد شد. نماد حق تقدم یک سهم، از اضافه شدن حرف “ح” در انتهای نماد اصلی ساخته می‌شود. مثلا نماد “افقح” در واقع نماد مربوط به حق تقدم‌ خرید سهام “افق” است.  تعداد حق تقدمی‌ که به سهامداران تخصیص پیدا می‌کند، با توجه به درصد افزایش سرمایه و نیز تعداد فعلی سهام وی مشخص می‌شود.

 به عنوان مثال، اگر شرکت قصد داشته باشد از این طریق ۱۰۰ درصد افزایش سرمایه بدهد، به تعداد سهام هر سهامدار، به وی حق تقدم تخصیص پیدا می‌کند به عنوان مثال اگر سهامداری، هزار سهم داشته باشد، هزار سهم حق‌ تقدم‌‌ نیز به دارایی او اضافه می‌شود. به طور مشابه، اگر شرکت قصد افزایش سرمایه ۵۰ درصدی داشته باشد، به این سهامدار ۵۰۰ سهم حق تقدم‌ اختصاص می‌یابد.

تصمیم‌ گیری افراد در خصوص نحوه برخورد با حق تقدم‌ در یکی از دسته‌های زیر قرار می‌گیرد:

الف) تبدیل حق تقدم‌ به سهم:

فرآیند کلی تبدیل حق تقدم به سهم بدین شکل است که دارندگان حق تقدم باید در مهلت مشخص شده، مبلغ اسمی هر سهم که هزار ریال به ازای هر سهم است را به حساب شرکت واریز نمایند و به شرکت اطلاع دهند. البته اگر سهامداران مطالبه‌ای از شرکت داشته باشند، بنا به تصمیم شرکت ممکن است این مبلغ از کل مبلغی که باید به شرکت پرداخت نمایند، کسر گردد. پس از آن، باید منتظر طی شدن مراحل قانونی آن توسط شرکت باشند. فرآیند تبدیل حق تقدم‌ به سهم، زمان‌بر است و ممکن است ماه‌ها به طول بیانجامد. اما در حالت کلی می‌توان گفت پس از انتشار آگهی ثبت افزایش سرمایه شرکت در سایت کدال، عملا این فرآیند پایان می‌پذیرد.

سهامداران هر شرکت می توانند با مراجعه به پرتال امور سهامداران شرکت و دریافت گواهی حق تقدم خرید سهام خود، از جزئیاتی مانند مبلغ قابل پرداخت بابت حق تقدم خرید سهام و چگونگی پرداخت آن، مهلت زمانی و سایر جزئیات مربوط به افزایش سرمایه مطلع شوند.

به عنوان مثال، تصویر زیر مربوط به گواهینامه حق تقدم خرید سهام شرکت تامین سرمایه امین است. با توجه به مطالبه سهامدار از شرکت که از محل سود نقدی دریافت نشده از شرکت بوده است، این سهامدار نیاز نیست بابت تبدیل حق تقدم به سهم، هیچ‌گونه وجهی به شرکت پرداخت کند.

نمونه گواهی استفاده از حق تقدم

ذکر این نکته ضروری است که جزئیات این فرآیند از طریق سایت کدال نیز منتشر می‌شود. برای مشاهده جزئیات و فرآیند افزایش سرمایه در سایت کدال کافی است پس از ورود به این سایت، از قسمت جستجوی اطلاعیه‌ها، نماد مورد نظر را انتخاب کنید. سپس اطلاعیه‌های مربوط به افزایش سرمایه را پیدا کرده و مشاهده کنید. توصیه می‌شود برای اطلاع کامل از جزئیات، فایل‌های پیوست اطلاعیه را نیز در صورت وجود، مطالعه نمایید.

به عنوان مثال، بخشی از اطلاعیه‌های شرکت تامین سرمایه امین در تصویر زیر نشان داده شده است.

در قسمت پیوست‌های اطلاعیه مربوط به مهلت استفاده از حق تقدم خرید سهام این شرکت، تصویر مربوط به آگهی پذیره نویسی افزایش سرمایه منتشره در روزنامه رسمی شرکت قابل دریافت است. توصیه می‌شود برای اطلاع از جزئیات، این بخش را نیز بررسی کنید.

آگهی افزایش سرمایه امین در روزنامه رسمی

در صورتی که پس از ورود به پرتال امور سهامداران شرکت (که از طریق سایت شرکت می‌توانید وارد آن شوید) و بررسی گواهینامه حق تقدم خود و همچنین پس از بررسی اطلاعیه‌های موجود در سایت کدال، سوال یا ابهامی داشتید می‌توانید با امور سهام شرکت مربوطه تماس حاصل نمایید.

ب) فروش حق تقدم‌‌:

از زمانی که معاملات حق تقدم در بازار آغاز می‌شود، به مدت ۶۰ روز ادامه پیدا می‌کند و البته ممکن است به درخواست شرکت و تایید سازمان بورس، این زمان نیز تمدید شود. سهامدارانی که به آن‌ها حق تقدم تخصیص پیدا کرده است می‌توانند در این بازه‌ی زمانی آن را بفروشند و از وجه حاصل از آن استفاده کنند. فقط در این مرحله، از لحاظ تعداد معامله محدودیتی برای افراد وجود ندارد و هر فرد می‌تواند بارها و بارها حق تقدم‌ را بخرد و بفروشد.

دامنه نوسان قیمت حق‌ تقدم‌ شرکت‌های بورسی، دو برابر دامنه نوسان سهم شرکت است و در شرکت‌های فرابورسی، دامنه نوسان حق تقدم با دامنه نوسان سهم شرکت برابر است.

ج) عدم واریز وجه اسمی و عدم فروش حق تقدم‌:

در صورتی که دارنده حق تقدم، نسبت به آن بی‌تفاوت باشد و در مهلت مقرر آن را نفروشد و وجه اسمی آن را در مهلت مقرر به حساب شرکت واریز نکند، این حالت به وجود می‌آید.

مدتی بعد از متوقف شدن معاملات نماد حق تقدم شرکت، نماد حق‌ تقدم‌ از سبد دارایی همه افراد خارج می‌شود. پس از بررسی‌های شرکت، تعداد حق تقدم‌هایی که وجه اسمی آن‌ها به حساب شرکت واریز نشده است، مشخص شده و شرکت در مرحله‌ای به نام پذیره‌ نویسی عمومی” آن‌ها را به فروش می‌رساند. پس از فروش حق تقدم‌های استفاده نشده و کسر هزینه و کارمزد فروش، وجه حاصل از آن در اختیار سهامدارانی که از حق تقدم‌ خود استفاده نکرده‌اند، قرار خواهد گرفت. جزئیات مربوط به این فرآیند از طریق سایت کدال منتشر می‌شود که می‌توانید مشابه آنچه پیش‌تر توضیح داده شد، وارد این سایت شده و اطلاعیه‌های مربوط به این موضوع را نیز مشاهده کنید. همچنین در صورت وجود هرگونه سوال یا ابهام، باید با امور سهام شرکت مربوطه تماس حاصل نمایید.

به عنوان مثال، در تصویر زیر می‌توانید اطلاعیه پذیره‌نویسی عمومی حق تقدم خرید سهام دالبر که در سایت کدال منتشر شده را مشاهده کنید.

نمونه اطلاعیه پذیره نویسی حق تقدم خرید سهام

در مرحله پذیره‌ نویسی عمومی، علاوه بر قیمت خرید، وجه اسمی هر حق تقدم (هزار ریال) نیز از حساب خریدار کسر می‌گردد. خریداران حق تقدم در این مرحله، به هیچ وجه امکان فروش آن را ندارند و باید منتظر تکمیل شدن فرآیند تبدیل حق‌ تقدم‌ به سهم باشند.

 اطلاعیه نتایج حاصل از فروش حق تقدم استفاده نشده دالبر که در سایت کدال منتشر شده نیز در تصویر زیر نمایش داده شده است.

نمونه اطلاعیه نتایج حاصل از فروش حق تقدم استفاده نشده

در این اطلاعیه نحوه دریافت مبلغ حاصل از فروش حق تقدم‌های استفاده نشده برای سهامدارانی که از حق تقدم‌ خود استفاده نکرده‌اند در سایت کدال اعلام می شود.

Amir dejman کارشناس بازار سرمایه
guest
19 دیدگاه
قدیمی ترین
جدیدترین پر بحث ترین
Inline Feedbacks
View all comments
عباس مقیمی

با سلام خدمت شما حق تقدم های خریداری شده توسط خودمان از طریق کارگذاری و انجام تبدیل حق تقدم به سهم از طریق پورتفوی شخصی در صفحه کارگزاری مفید و داشتن موجودی تاسقف کامل مثلا من در پروفایل 3650 سهم شلعابح دارم و کارگذاری تبدیل به سهم نموده است در ساعت 00 : 00 روز 99/09/07 آیا دیگه به پرداخت و واریز به حساب شرکت لعاب ایران و ارسال فیش واریزی به ایمیل کارخانه نیست؟ خود کارگزاری مفید انجام میده؟

کارگزاری مفید

با سلام
برای واریز مبلغ اسمی می‌بایست به آگهی “مهلت استفاده از حق تقدم” در سایت کدال مراجعه و نحوه واریز را مطالعه نمایید.
لازم به ذکر است گزینه “تبدیل حق تقدم به سهم”، در پرتفوی لحظه‌ای فقط برای برای سهولت در بررسی دارایی‌های شماست.
پس از اختصاص حق تقدم، می‌توانید با انتخاب این گزینه، حق تقدم سهام مدنظر خود را در محاسبات پرتفوی لحظه‌ای به سهام عادی تبدیل کنید.
این موضوع به هیچ عنوان به منزله پرداخت مبلغ اسمی حق تقدم به امور سهامداران شرکت نمی باشد. با این عمل تنها می‌توانید تحلیل مناسب‌تری نسبت به حجم و سرمایه خود در پرتفوی لحظه‌ای داشته باشید.

حمیدرضارضازاده

با سلام وعرض خسته نباشید خدمت شماسروران گرامی
بسیار سپاسگذارم از مطالب خوب آموزشی ارائه شده خصوصا موارد حق تقدم، ممنون میشم که در خصوص حق تقدم اطلاعات تکمیلی نیز ارائه شود بعنوان مثال عنوان شود حق تقدم های ارائه شده به سهام داران، بعد از تصمیم‌گیری مجمع در خصوص افزایش سرمایه تنها به سهام داران همان مقطع زمانی تعلق می گیرد یا بعد از تصمیم گیری در دوران قبل از پذیره نویسی ویا بعد آن اگر کسی از سهام نماد اصلی را بخرد نیز به آن تعلق می گیرد.ومطالبی نیز در خصوص چگونگی تغییر تعداد سهام ویا قیمت آن در این تبدیل حق تقدمها به اصل سهام نماداصلی ارائه بفرمائید. باتشکر فراوان

Kavhe

سهامداران مبلغخودشان در نماد بورسی مید کوح (حق تقدم) ازکدام بانگ بگیرند

کارگزاری مفید

با سلام
اگر در مهلت استفاده از حق تقدم که به دارندگان سهام اصلی داده می‌شود، حق تقدم را خریداری کرده‌اید و مبلغ اسمی آن را به شرکت مربوطه واریز نکرده‌اید، شرکت در مرحله‌ای به نام “پذیره‌نویسی عمومی” آن‌ها را به فروش می‌رساند.
پس از فروش حق تقدم‌های استفاده نشده و کسر هزینه و کارمزد فروش، وجه حاصل از آن در اختیار سهامدارانی که از حق تقدم‌ خود استفاده نکرده‌اند، قرار خواهد گرفت.
برای مشاهده نحوه واریز شرکت موردنظر، می‌توانید آگهی “نتایج حاصل از فروش حق تقدم های استفاده نشده” را در سایت کدال مطالعه نمایید.

حبیب

سلام
آیا در مرحله پذیره نویسی عمومی ، سهامداران هم میتوانند سهام حق تقدم را بخرند یا فقظ کارگزاریها میتوانند ؟

کارگزاری مفید

با سلام
اگر در مرحله پذیره‌ نویسی عمومی حق تقدم را خریداری نمایید، علاوه بر قیمت خرید، وجه اسمی هر حق تقدم (هزار ریال) نیز از حساب شما کسر می‌گردد.
حق تقدم در این مرحله امکان فروش ندارد و باید منتظر تکمیل شدن فرآیند تبدیل حق‌ تقدم‌ به سهم باشید.

محمود پورکمالی انارکی

با سلام و عرض پوزش برخی از سهامهای حق تقدم در لیست سهام نمیاید برای نمونه تاپیکو افزایش سرمایه حق تقدم به لیست سهامم اضافه نشد در حال حاضر هم فقط دو سهم دارم که کهمداح مدارک را ارسال کردم و دزهراویح که هنوز قادر به ثبت نام نگردیده ام خواهشا لیست حق تقدم های متعلق به اینجانب را اعلام فرمایید برای مثال تاپیکو سهمی است که دارم ولی در لیست سهام من تاپیکوح نیامده است . در صورت امکان اگر عنایت فرموده ودر پیامهای کارگزار و ناظر در ایزی تریدر نیز اطلاع رسانی فرمایید به راحتی قابل اطلاع به سهامداران خواهد بود. با پوزش از مزاحمتم و سپاسگزار از عنایت یکایک همکاران محترم در کارگزاری مفید

با سلام
جهت کسب اطمینان از دارایی‌های خود می‌توانید به درگاه یکپارچه ذی‌نفعان بازار سرمایه مراجعه نمایید.
اگر در زمان افزایش سرمایه نماد موردنظر از محل آورده نقدی سهامدار آن شرکت باشید، به شما حق تقدم تعلق می‌گیرد.
نماد حق تقدم یک سهم، از اضافه شدن حرف “ح” در انتهای نماد اصلی ساخته می‌شود.

مصطفی صادقی

با سلام
میخواستم بدونم چگونه حق تقدم استفاده شده بعد از ثبت افزایش سرمایه شرکت به چه روشی تبدیل به سهام میشود.
در سیستم آنلاین پلاس (مفید آنلاین) گزینه تبدیل حق تقدم به سهام در بخش پرتفوی لحظه ای وجود دارد ولی امکان تبدیل وجود ندارد.
لطفا” راهنمایی کنید.

کارگزاری مفید

با سلام
پس از انتشار آگهی “ثبت افزایش سرمایه” در سایت کدال، حق تقدم به سهم اصلی تبدیل شده و به پرتفوی سپرده‌گذاری شما اضافه و قابل معامله خواهد بود.
برای سهولت در بررسی دارایی‌های خود، می‌توانید با انتخاب گزینه “تبدیل حق تقدم به سهم”، حق تقدم نماد مورد‌نظر خود را در محاسبات پرتفوی لحظه‌ای به سهام عادی تبدیل کنید.
این موضوع به هیچ عنوان به منزله پرداخت مبلغ اسمی حق تقدم به امور سهامداران شرکت نمی‌باشد. با این عمل تنها می‌توانید تحلیل مناسب‌تری نسبت به حجم و سرمایه در اختیار خود در پرتفوی لحظه‌ای داشته باشید.

علی کرمیان

بنده به علت ناآگاهی ازپروسه حق تقدم بدون اینکه سهام اصلی شرکت راداشته باشم مقداری سهام وبیمهح رابه جای سهام اصلی خریده ام ومدت هفتادروزه که بلاتکلیف مانده وتلفن امورسهام نیزجواب نمی دهدنمیدانم چکاربایدبکنم وتاکی بایدصبربکنم؟ اگرپاسخی به ایمیل بدهیددعاگویتان می شوم.

کارگزاری مفید

با سلام
اگر در مهلت استفاده از حق تقدم که به دارندگان سهام اصلی داده می‌شود، حق تقدم را خریداری کرده‌اید و مبلغ اسمی آن را به شرکت مربوطه واریز نکرده‌اید، شرکت در مرحله‌ای به نام “پذیره‌نویسی عمومی” آن‌ها را به فروش می‌رساند.
پس از فروش حق تقدم‌های استفاده نشده و کسر هزینه و کارمزد فروش، وجه حاصل از آن در اختیار سهامدارانی که از حق تقدم‌ خود استفاده نکرده‌اند، قرار خواهد گرفت.
اگر در مرحله”پذیره‌نویسی عمومی”، حق تقدم را خریداری کرده‌ید علاوه بر قیمت خرید، وجه اسمی هر حق تقدم (هزار ریال) نیز از حساب شما کسر گردیده است. در این مرحله، به هیچ وجه امکان فروش آن را ندارید و باید منتظر تکمیل شدن فرآیند تبدیل حق‌ تقدم‌ به سهم باشید.

عمادی

سلام من یکماه پیش برای تبدیل حق تقدیم به سهم اقدام کردم چگونه می توانم پیگیری کنم که انجام سده یا نه

کارگزاری مفید

با سلام
از زمانی که معاملات حق تقدم در بازار آغاز می‌شود، به مدتی که در مهلت اعلام شده در آگهی “مهلت استفاده از حق تقدم خرید سهام “در سایت “کدال” برای نماد ذکر شده، سهامدار فرصت استفاده از حق تقدم تخصیص یافته را دارد.
اگر در مرحله‌ای به نام “پذیره‌ نویسی عمومی” حق تقدم را خریداری کرده اید، امکان فروش حق تقدم وجود ندارد و باید منتظر تکمیل شدن فرآیند تبدیل حق تقدم به سهم بمانید.
جزئیات مربوط به این فرآیند از طریق سایت کدال منتشر شده و همچنین در صورت وجود هرگونه سوال یا ابهام، می‌بایست با امور سهام‌داری شرکت مورد نظر در ارتباط باشید.

ایرج سلیمی

چطور حق تقدم را به پورتفو بیفزایم آیا برای واریز مبلغ حتما باید به بانک مراجعه کنم؟

کارگزاری مفید

با سلام
بعد از تصمیم‌گیری مجمع در خصوص افزایش سرمایه از محل آورده نقدی سهامداران، حق تقدم‌ به سبد دارایی سهامداران اضافه خواهد شد.
نماد حق تقدم یک سهم، از اضافه شدن حرف “ح” در انتهای نماد اصلی ساخته می‌شود. مثلا نماد “افقح” در واقع نماد مربوط به حق تقدم‌ خرید سهام “افق” است.
برای آگاهی از مهلت زمانی، نحوه پرداخت مبلغ اسمی و شماره‌حساب‌های شرکت، نحوه اطلاع رسانی به شرکت و سایر موارد، حتما سایت کدال را بررسی نمایید و در صورت وجود هرگونه سوال یا ابهام، با امور سهام‌داری شرکت مورد نظر در ارتباط باشید.

ایوب

نفهمیدم والا… میشه اصلا کاری نکنیم.. خودش خودکار انجام بده؟؟؟؟؟ سهم بخریم یانه؟؟

کارگزاری مفید

با سلام
اگر در زمان افزایش سرمایه نماد موردنظر از محل آورده نقدی سهامدار آن شرکت باشید، به شما حق تقدم تعلق می‌گیرد.
در صورتی‌که نسبت به آن بی‌تفاوت باشید و در مهلت مقرر آن را نفروشید و یا وجه اسمی آن را به حساب شرکت واریز نکنید، شرکت در مرحله‌ای به نام “پذیره‌ نویسی عمومی” آن‌ها را به فروش می‌رساند.
پس از فروش حق تقدم‌های استفاده نشده و کسر هزینه و کارمزد فروش، وجه حاصل از آن در اختیار سهامدارانی که از حق تقدم‌ خود استفاده نکرده‌اند، قرار خواهد گرفت.