دامنه نوسان
زمان مطالعه 3 دقیقه
انتشار ۱۸ آبان ۱۳۹۹
تعداد بازدید 1427
سطح مبتدی

نگاهی به مفهوم دامنه نوسان

دامنه مجاز نوسان قیمت یکی از مهم‌ترین قوانینی است که در بازارهای مالی از آن به‌عنوان عامل کنترلی در برابر نوسان‌های قیمت سهام و به‌منظور کاهش نوسان بازار، دست‌کاری در قیمت‌ها و زیان سرمایه‌گذاران در اثر تصمیمات هیجانی استفاده می‌شود.

محدوده مجاز برای نوسان قیمت سهم

دامنه مجاز نوسان، حدود قیمتی سقف و کفی است که هر سهم در هر روز کاری می‌تواند داشته باشد و قیمت تنها می‌تواند در این محدوده حرکت کند. در واقع این دامنه محدوده مجاز برای نوسان قیمت سهم است.

این موضوع یکی از مسائل بحث‌برانگیز به شمار می‌رود که برخی صاحب‌نظران بر لزوم اعمال حد نوسان قیمت سهام و آثار مثبت آن تاکید دارند و برخی به آثار منفی آن اشاره دارند. با این وجود در اغلب کشورها در طول زمان و با رشد بازارهای مالی، دامنه نوسان قیمت سهام افزایش یافته است.

دامنه نوسان در بورس دنیا

در بسیاری از بورس‌های دنیا همچون تایوان، تایلند، استرالیا، اسپانیا، مالزی، ایتالیا، ترکیه، فرانسه، کره، ژاپن و ایران، قانون‌گذاران به‌منظور کاهش نوسان بازار و کاهش ریسک و ضرر سرمایه‌گذاران در اثر تصمیمات احساسی و هیجانی اقدام به وضع دامنه مجاز نوسان کرده‌اند. لازم به ذکر است ایجاد محدوده قیمتی تنها به بازار سهام و بورس ختم نمی‌شود، بلکه در بسیاری از بازارهای دیگر نیز این قانون اعمال می‌شود.

در بورس‌های اوراق بهادار توسعه‌ یافته، بیشتراز توقف معاملات استفاده می‌شود. بورس سهام در ایالات متحده توقف معاملات را به حد نوسان قیمت ترجیح می‌دهد. علاوه بر آمریکا، بورس‌های سهام در ایتالیا، کانادا، آلمان، هنگ‌کنگ، انگلیس و… نیز توقف معاملات را نسبت به حد نوسان ترجیح می‌دهند.

دامنه نوسان در بورس و فرابورس

به طور متداول سهام، اوراق بدهی و اوراق مشتقه پذیرفته‌ شده در بازار بورس و فرابورس حداکثر پنج درصد می‌توانند نوسان قیمت داشته باشند؛ درحالی‌که شرایط برای بازار پایه فرابورس کاملاً متفاوت است. همچنین دامنه نوسان حق تقدم سهام، دو برابر دامنه نوسان روزانه قیمت سهام معادل مثبت و منفی ۱۰ درصد تعیین شده است.

به اطلاع کلیه سرمایه‌گذاران، کارگزاران و فعالین بازار می‌رساند، مطابق مصوبه هیات مدیره محترم سازمان بورس و اوراق بهادار، تااطلاع ثانوی دامنه نوسان قیمت در کلیه نمادهای معاملاتی سهام در بورس اوراق بهادار تهران به صورت نامتقارن به ۶ +% و ۳ -% و در انواع صندوقهای سرمایه‌گذاری(ETF) به ۱۰ +% و ۴ -% تغییر کرده است. همچنین دامنه نوسان باقی اوراق بدون تغییر خواهد بود

در بازار پایه فرابورس پیش از این، دامنه نوسان‌ها بدون در نظر گرفتن ریسک شرکت‌ها ۱۰ درصد بود که باعث رشد بی‌دلیل ارزش سهام شرکت‌ها می‌شد؛ اما در راستای حمایت از حقوق سهامداران به پیشنهاد فرابورس ایران از مهرماه سال ۱۳۹۸ دامنه نوسان‌ به شکل زیر تغییر کرد:

  •  بازار پایه زرد ← مثبت یا منفی سه درصد نسبت به قیمت پایانی روز گذشته
  • بازار پایه نارنجی ← مثبت یا منفی دو درصد نسبت به قیمت پایانی روز گذشته
  • بازار پایه قرمز← مثبت یا منفی یک درصد نسبت به قیمت پایانی روز گذشته

برای مشاهده دامنه نوسان یک نماد می‌توانید به سامانه‌های معاملاتی کارگزاری مفید یا وبسایت tsetmc.com مراجعه کنید. در وبسایت TSETMC اطلاعات متنوع و مهمی درباره هر نماد وجود دارد که با یادگیری آن‌ها، شانس موفقیت شما در بورس افزایش پیدا خواهد کرد. در صورتی که تمایل دارید با این وبسایت آشنا شوید، مقاله آموزش تابلو خوانی در بورس را مطالعه کنید.

موارد عدم شمول دامنه نوسان

  • بعد از بازگشایی سهم پس از مجمع عمومی عادی سالیانه به‌منظور تصویب صورت‌های مالی یا تقسیم سود
  • بعد از بازگشایی سهم پس از مجمع عمومی فوق‌العاده یا جلسه هیات مدیره در خصوص تغییر سرمایه
  • در مورد اوراق بهاداری که دارای بازارگردان هستند، دامنه نوسان روزانه قيمت طبق مقررات بازارگردانی است.
سروش شاه صفی کارشناس بازار سرمایه
guest
0 دیدگاه
Inline Feedbacks
View all comments