چرا توجه به هزینه فرصت و تورم در سرمایه گذاری مهم است؟
زمان مطالعه 5 دقیقه
انتشار ۲۵ فروردین ۱۳۹۹
تعداد بازدید 598
سطح مبتدی

چرا توجه به هزینه فرصت و تورم در سرمایه گذاری مهم است؟

هزینه فرصت و تورم، از جمله مفاهیم مهم اقتصادی هستند که در انتخاب گزینه درست سرمایه گذاری اهمیت بسزایی دارند. سرمایه گذاری به بیان ساده عبارت است از اینکه هزینه‌های مصرفی و جاری کنونی را به امید کسب سود در آینده به تعویق بیندازیم. سرمایه گذاری در بورس نیز به معنی خرید دارایی سرمایه‌ای یا اوراق بهاداری است با امید اینکه که با گذشت زمان منجر حفظ سرمایه و افزایش ارزش برای سرمایه گذار شود.

مفهوم هزینه فرصت و تورم

در کنار سرمایه گذاری، دو واژه هزینه فرصت و تورم نیز مفهوم خاصی پیدا می‌کند. در اقتصاد، ما با کمیابی مواجه هستیم و به‌ عبارت‌ دیگر علم اقتصاد علم تخصیص بهینه منابع کمیاب به خواسته‌ها و نیازهای نامحدود بشر است. در کنار مفهوم کمیابی، مفهوم هزینه فرصت قابل تعریف است. هزینه فرصت بدین معناست که هرگاه ما تصمیم به استفاده از یک منبع می‌گیریم، در واقع از فرصت استفاده کردن از آن منبع در جایی دیگر و به شکلی دیگر، چشم‌پوشی کرده‌ایم.

به بیان ساده، هزینه فرصت یا هزینه فرصت از دست رفته (Opportunity Cost) به معنی هزینه‌های ناشی از رد بهترین گزینه جایگزین هنگام اخذ یک تصمیم است.

این موضوع به‌کرات در زندگی روزمره ما قابل‌مشاهده است، جایی که ما دائماً در حال تصمیم‌گیری هستیم که با درآمد و زمان محدود خودمان ‌چه‌کاری انجام دهیم؛ مثلا اگر به خاطر درس خواندن، کار خود را رها کنیم، درآمدی را که به خاطر درس خواندن از دست‌ داده‌ایم، هزینه فرصت درس خواندن است؛ مثلا با خرید یک خودرو لوکس علاوه بر اینکه این ماشین هزینه‌های مختلف مانند بیمه، استهلاک، تعمیر و نگهداری و… دارد، ما یک هزینه فرصت بزرگ هم داریم و آن از دست دادن حداقل سود ماهیانه پولی است که بابت ماشین صرف کردیم.

«هزینه فرصت در سرمایه‌ ‌گذاری‌ها برابر است با بیشترین بازدهی سایر گزینه‌های سرمایه‌‌ گذاری منهای بازدهی سرمایه‌ ‌گذاری گزینه انتخاب شده»

تورم نیز به بیان ساده به معنای افزایش سطح عمومی قیمت‌ها در یک بازه زمانی خاص است. برای محاسبه میزان تورم نیز سبدی از کالاها و خدمات را در نظر می‌گیرند و بر اساس افزایش قیمت آن‌ها، میزان تورم را مشخص می‌کنند.

دارایی یا هزینه؟

خرید دارایی باعث ورود پول به جیب ما و هزینه باعث خروج آن می‌شود. برخی از افراد، خرید ماشین، وسایل خانه و… را دارایی به شمار می‌آورند، ولی در واقع آن‌ها هزینه هستند. در اقتصادهای پویا، حتی خرید ملک و خانه، دارایی به‌حساب نمی‌آید. (فقط در اقتصادهای غیر مولد است که فرد با خرید ملک یا حتی ماشین، سرمایه گذاری می‌کند! آن‌هم به دلیل تورم مزمن و افت همیشگی پول ملی است، اما در اقتصادهای توسعه‌یافته و مولد، خرید خودرو، وسایل منزل، خرید ملک و مسکن دارایی محسوب نمی‌شود و جزو کالاهای مصرفی و هزینه‌ای به‌حساب می‌آیند)

بر اساس دیدگاه بزرگان مالی جهان، افراد ناموفق، سخت برای پول کار می‌کنند، درحالی‌که افراد موفق، پولشان برایشان کار می‌کند (در تمام ساعات شبانه‌روز و حتی در خواب و ایام تعطیل) این جمله زوایای دیگر قدرت سرمایه گذاری و ارزش دارایی واقعی را به ما نشان می‌دهد. از جمله دارایی‌های مولد می‌توان از سهام، اوراق مشارکت، سپرده بانکی و… نام برد.

اهمیت تورم و هزینه فرصت در سرمایه گذاری

در کشور ایران به‌واسطه وجود تورم و افت ارزش پول، سرمایه گذاری، اهمیت ویژه و پررنگ‌تری نسبت به سایر کشورها دارد؛ زیرا درصورتی‌که پول و ثروت فرد به شکل درست و اصولی سرمایه گذاری نشود، به‌مرور زمان و در اثر تورم، مدام از ارزش آن کاسته می‌شود و قدرت خرید فرد به شکل چشم‌گیری افول می‌کند. سرمایه گذاری درست و اصولی به معنی سرمایه گذاری در دارایی است که بازدهی بالاتری از نرخ تورم داشته باشد؛ مثلا اگر شما پول خود را در یک سپرده بانکی با نرخ سود سالیانه ۲۰ درصد بگذارید، درحالی‌که نرخ تورم در آن کشور سالی ۳۰ درصد بوده باشد، شما نه‌تنها بازدهی کسب نکرده‌اید، بلکه ۱۰ درصد افت ارزش پول داشته و گویی ۱۰ درصد هزینه نگهداری پول به بانک پرداخت کرده‌اید!

موردی که علاوه بر موضوع فوق بایستی در سرمایه گذاری مد نظر قرار داده شود، هزینه فرصت سرمایه‌ ‌گذاری است. به این معنا که بین گزینه‌های مختلف سرمایه گذاری، گزینه‌ای مناسب‌تر است که بازدهی بیشتری نصیب سرمایه گذار کند. هر چه میزان بازدهی گزینه‌ای که برای سرمایه‌ ‌گذاری انتخاب شده است کمتر از بازدهی گزینه‌‌ای باشد که بیشترین بازدهی را دارد، هزینه فرصت از دست رفته بیشتر خواهد بود. فرض کنید در انتخاب بین دو گزینه خرید سهم الف و سرمایه گذاری در صندوق سرمایه گذاری ب، در سهم الف سرمایه گذاری کرده‌اید و پس از مدتی، ۴۰ درصد برای شما بازدهی داشته است. با بررسی قیمت واحدهای صندوق سرمایه گذاری ب در همین مدت متوجه شده‌اید که اگر در این صندوق سرمایه گذاری می‌کردید، ۶۰ درصد بازدهی کسب می‌کردید. در این شرایط، هزینه فرصت از دست رفته شما از انتخاب سهم الف، معادل ۲۰ درصد است.

Amir dejman کارشناس بازار سرمایه
guest
0 دیدگاه
Inline Feedbacks
View all comments