بورس کالا چیست؟

بورس کالا چیست؟
زمان مطالعه: 5 دقیقه
انتشار ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۳
تعداد بازدید: 60641
سطح مبتدی

بورس کالا، بازاری سازمان‌یافته و قانون‌مند است که کالاهای مختلفی در آن بر اساس عرضه و تقاضا قیمت‌گذاری و عرضه می‌شوند. در این بازار، کالاهای مختلفی از جمله محصولات پتروشیمی، انواع فلزات، فرآورده‌های نفتی و… عرضه می‌شود.

همچنین خرید انواع خودرو نیز در بورس کالا امکان پذیر است. برای آشنایی بیشتر می‌توانید مطلب «خرید خودرو در بورس کالا» را مطالعه کنید.

یکی از مزایای این بازار، حضور نهادهای نظارتی و تنظیم‌کننده بازار است که تمامی تولیدکنندگان، مصرف‌کنندگان و تجار کالا با حضور این نهادها، از مزایای قوانین و مقررات حاکم بر بورس برخوردار می‌شوند.

روند پیدایش و تکامل بورس‌های کالا در جهان

بررسی روند پیدایش و تکامل بورس‌های کالا در جهان حاکی از آن است که این‌گونه بازارها در عرصه اقتصاد کشورها از قرن ۱۹ به بعد در پی پاسخ‌گویی به برخی از نیازمندی‌های اقتصادی و در بسیاری موارد رفع برخی تنگناها و موانع در بازار کالاهای مختلف بوده است.

در واقع نارسایی‌های بازارهای سنتی در شکل‌ نوسانات کاذب و عدم شفافیت در کشف قیمت و فقدان تضمین‌های لازم برای معامله‌گران از مهم‌ترین دلایل راه‌اندازی بورس‌های کالایی در کشورهای جهان بوده است.

در چنین شرایطی وجود بورس‌های کالایی و استفاده از ابزارهای مشتقه به پدید آمدن یک نظام سازمان‌یافته دادوستد و توزیع کالاها در کشورهای مختلف منجر شده و راه ورود به بازارهای جهانی را برای کشورها تسهیل کرده است.

از این‌رو هم‌اکنون صدها بورس‌کالایی مدرن در سراسر جهان دایر است که از قدیمی‌ترین آن‌ها می‌توان به بورس معروف و تجاری شیکاگو (CME) با ۱۷۰ سال سابقه، بورس فلزات لندن (LME) با ۱۳۰ سال سابقه، بورس‌کالای نیویورک (NYMEX)، بورس‌کالای توکیو (TOCOM)، بورس کالای شانگهای (SHFE)، بورس کالای هند (MCX) اشاره کرد.

چه کسانی به بورس‌کالا مراجعه می‌کنند؟

۱- گروه اول كسانی هستند كه می‌خواهند از ريسک نوسان كاذب قيمت‌ها در امان باشند. در واقع بورس‌های كالا به عنوان عاملی موثر برای کاهش ریسک توليدكنندگان كالا و مصرف‌ كنندگان عمده در بازار شناخته می‌شود.

۲- گروه دوم بر خلاف گروه اول، از نوسانات قيمت استفاده كرده و سود خود را حداكثر می‌كنند. در بورس‌های كالا، اين گروه با نام سوداگران (Speculator) شناخته می‌شوند.

بورس کالا در ایران

در راستای تحقق اهداف برنامه سوم و چهارم توسعه که مطابق با آن‌ها شورای عالی بورس موظف به راه‌اندازی و گسترش بورس‌های کالایی در ایران شناخته شده بود، بورس فلزات در شهریور ۱۳۸۲ (نخستین بورس کالایی در ایران) و بورس کالای کشاورزی در شهریور ۱۳۸۳ آغاز به فعالیت کردند.

بر مبنای قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران و با تصویب شورای عالی بورس، شرکت بورس کالای ایران در آذر ۱۳۸۵ با درهم آمیختن بورس فلزات و بورس کالای کشاورزی تشکیل شد و پس از پذیره‌نویسی و برگزاری مجمع عمومی، از مهر ۱۳۸۶ کار خود را زیر نظر سازمان بورس و اوراق بهادار آغاز کرد. گفتنی است ارکان شرکت بورس کالای ایران هم اکنون شامل «مجمع عمومی»، «هیئت مدیره»، «مدیرعامل»، «بازرس/حسابرس» می‌شود.

پذیرش و معامله در این بورس، مزایا و معافیت‌های مالیاتی متعددی به همراه دارد که به اختصار شامل موارد زیر می‌شود:

  • معاملات سازمان‌یافته، قابل نظارت و رقابتی
  • پوشش، توزیع و انتقال ریسک
  • کمیت، کیفیت، مبلغ معامله و مدت معامله تضمین‌شده
  • کشف قیمت به صورت حراج
  • استاندارد اجباری داشتن کالاها
  • استفاده از ابزارهای مالی متفاوت و امکان تامین مالی با توجه به این تنوع
  • شفافیت در معاملات
  • معافیت‌های مالیاتی متفاوت با توجه به نوع معاملات و بازاری که در آن پذیرفته شده‌اند.

انواع قراردادها و بازارها در بورس کالای ایران

همه داد و ستدها در بورس کالا در قالب قراردادهای استاندارد انجام می‌گیرد. به طور کلی، قراردادهای «نقدی»، «سلف»، «نسیه»، «آتی»، «اختیار معامله»، «صلح» و «معاوضه» برای داد و ستد هر کالا وجود دارد.

بورس کالای ایران شامل سه بازار اصلی «بازار فیزیکی»، «بازار مشتقه» و «بازار مالی» است که هر کدام از آن‌ها شامل زیرمجموعه‌هایی می‌شوند. در ادامه به جزئیات بیشتری در رابطه با هر یک از این بازارها اشاره خواهد شد.

  • بازار فیزیکی: هدف اصلی این بازار مبادله کالا بوده و شامل بازار اصلی، بازار فرعی، رینگ داخلی، رینگ صادراتی، برگزاری مزایده، برگزاری مناقصه، املاک و مستغلات می‌شود. قراردادهایی از جمله قرارداد نقد، قرارداد نسیه، قرارداد سلف و قرارداد کشف پریمیوم در این بازار معامله معامله می‌شوند.
  • بازار مشتقه: هدف اصلی این بازار، مدیریت ریسک قیمت است و از بازارهای قراردادهای آتی و اختیار معامله تشکیل می‌شود.
  • بازار مالی: هدف اصلی این بازار تامین مالی است. در این بازار سلف موازی استاندارد، اوراق خرید دین کالایی،‌ گواهی سپرده کالایی و صندوق‌های کالایی معامله می‌شوند.

معامله در بازار فیزیکی بورس کالا

برای شروع معاملات، مشتریان حقیقی و حقوقی ابتدا باید اقدام به دریافت کد نموده و سپس در سامانه EBGO درخواست سفارش خود را مطابق با اطلاعیه عرضه ارسال و حساب وکالتی خود را شارژ کنند.

اطلاعات بازار فیزیکی در سایت بورس کالا

برای مشاهده اطلاعات بازار فیزیکی در سایت بورس کالا، با ورود به آدرس ime.co.ir، می‌توانید اطلاعات مربوط به بازار مورد نظر را با کلیک بر روی گزینه مربوط به آن در منوی «بازار» مشاهده کنید.

اطلاعات بازار فیزیکی در سایت بورس کالا

سوالات متداول

برای معاملات در بازار کالا دریافت کد بورسی نیاز است ؟

بله، شما می‌توانید به‌صورت غیرحضوری و از طریق سایت کارگزاری مفید به راحتی کد بورسی دریافت کنید.

آیا می‌توانم به صورت آنلاین در بورس کالا معامله کنم؟

بله، در صورتی که مشتری دسترسی به درگاه معاملات برخط داشته باشد، می‌تواند به صورت آنلاین اقدام به معامله نماید.

فهرست نام و شماره تماس کارگزاری های دارای مجوز انجام معامله در کالای مورد نظر مشتری کجا وجود دارد؟

در سایت بورس کالا به نشانی : www.ime.co.ir

Reza Aliasgari کارشناس بازار سرمایه
guest
8 دیدگاه
قدیمی ترین
جدیدترین پر بحث ترین
Inline Feedbacks
View all comments
حمیدرضا

سلام. چند روز بعد ثبت نام در بورس کالا کد صادر میشود؟

کارگزاری مفید

با سلام
جهت بررسی بیشتر از طریق راه‌های ارتباطی زیر همه روزه و ۲۴ ساعت شبانه‌روز با کارشناسان در ارتباط باشید:
📞شماره تماس ۰۲۱۸۷۰۰
📲چت آنلاین کارگزاری مفید در سامانه‌های معاملاتی
📩email: 8700@emofid.com

ابراهیم غلامی

باسلام بنده ثبت نام کردم متاسفانه نمی توانم وارد شوم مجددا فراموشی رمز رو می زنم باز هم نمیشود.

کارگزاری مفید

با سلام
پس از تکمیل ثبت‌نام، نام کاربری و رمز عبور برای شما از طریق پیامک ارسال می‌شود.
جهت بررسی بیشتر از طریق راه‌های ارتباطی زیر همه روزه و ۲۴ ساعت شبانه‌روز با کارشناسان در ارتباط باشید:
📞شماره تماس ۰۲۱۸۷۰۰
📲چت آنلاین کارگزاری مفید در سامانه‌های معاملاتی
📩email: 8700@emofid.com

محسن

سلام . من الان کد بورسی دارم. آیا برای معامله در بورس کالا باید اقدام دیگه ای انجام بدم یا جایی ثبت نام کنم؟

کارگزاری مفید

با سلام
امکان معاملات برای برخی کالاها مثل سیمان، سکه و … نیاز به دریافت کد بورس کالا مجزا نمی‌باشد و در سامانه معاملاتی نیز امکان انجام معاملات وجود دارد.
برای خرید برخی کالاها مثل نقره، میلگرد و … نیاز به دریافت کد بورس کالا مجزا می‌باشد.
جهت بررسی بیشتر از طریق راه‌های ارتباطی زیر همه روزه و ۲۴ ساعت شبانه‌روز با کارشناسان در ارتباط باشید:
📞شماره تماس ۰۲۱۸۷۰۰
📲چت آنلاین کارگزاری مفید در سامانه‌های معاملاتی
📩email: 8700@emofid.com

بهبودعلی اشرفی

سلام کد بورسی انلاین می خواستم

کارگزاری مفید

باسلام
برای دریافت کد بورس کالا، بعد از تکمیل ثبت‌نام در سامانه سجام و احرازهویت می‌بایست به سامانه ایبیگو برای ثبت‌نام در بورس کالا مراجعه نمایید.