۹ اصطلاح سبدگردانی که باید بشناسید| نکات کلیدی

ورود به بازار سرمایه برای بسیاری از افراد، فرصتی جذاب برای رشد دارایی‌ها است. اما همه افراد زمان یا تخصص کافی برای تحلیل بازار و مدیریت معاملات خود را ندارند. برای پاسخ به این نیاز، روش‌های غیرمستقیم سرمایه‌گذاری طراحی شده‌است تا سرمایه‌گذاران بتوانند بدون درگیر شدن با پیچیدگی‌های روزمره بازار، از فرصت‌های آن بهره‌مند شوند. یکی از این روش‌ها، استفاده از خدمات شرکت‌های سبدگردان است. اما آشنایی با مفاهیم و اصطلاحات تخصصی این حوزه، گامی مهم در مسیر استفاده مؤثر از این خدمات به شمار می‌رود. در ادامه، با مهم‌ترین اصطلاحات رایج در سبدگردانی آشنا خواهیم شد تا با درکی روشن‌تر، انتخاب آگاهانه‌تری داشته باشید.

سبدگردانی چیست؟

سبدگردانی فرایندی تخصصی در حوزه سرمایه‌گذاری است که در آن، یک فرد یا شرکت حرفه‌ای با در نظر گرفتن ویژگی‌های فردی، میزان ریسک‌پذیری و سرمایه هر فرد، ترکیبی بهینه از سهام و سایر دارایی‌ها را برای او تشکیل می‌دهد. این ترکیب به‌صورت مداوم بر اساس شرایط بازار و عوامل اقتصادی به‌روزرسانی و مدیریت می‌شود تا در نهایت به اهداف از پیش تعیین‌شده سرمایه‌گذار دست یابد و ارزش دارایی‌ها به شکل مطلوبی رشد کند.

شرکت‌هایی که در زمینه سبدگردانی فعالیت می‌کنند، باید مجوز رسمی از سازمان بورس و اوراق بهادار داشته باشند و در عنوان آن‌ها عبارت «شرکت سبدگردان» قید شده باشد. «شرکت سبدگردان انتخاب مفید» یکی از نمونه‌های معتبر این شرکت‌هاست. 

۱- سرمایه‌گذار

اولین اصطلاحی که باید با آن آشنا شوید، سرمایه‌گذار است که در واقع به شخصی گفته می‌شود که سرمایه خود را جهت مدیریت دارایی، در اختیار سبدگردان قرار می‌دهد. سرمایه‌گذار ممکن است در زمینه سرمایه گذاری، دانش کمی داشته باشد، یا به دلیل نبود وقت کافی، نتواند خرید و فروش و دارایی‌های خود را مدیریت کند. در حقیقت، او تصمیم‌گیری و مدیریت در خصوص دارایی خود را به شخص حرفه‌ای و کاردانی واگذار می کند تا هم بازدهی مناسب‌تری کسب کند و هم با ریسک کمتری مواجه باشد.

۲- سبد اختصاصی

مجموع دارایی‌هایی است که به سرمایه‌گذار تعلق داشته و بر اساس قرارداد سبدگردانی و متمم‌های آن در اختیار سبدگردان قرارداده شده است.

۳- سبدگردانی

تصمیم به خرید، فروش یا نگهداری اوراق بهادار یا افتتاح سپرده‌های بانکی یا انجام هرگونه سرمایه‌گذاری مجاز توسط سبدگردان به‌ نام سرمایه‌گذار از محل سبد اختصاصی وی به منظور کسب انتفاع برای سرمایه‌گذار.

۴- سبدگردان (پرتفوگردان)

کسی است که دارایی را مدیریت کرده و مسئولیت نظارت مستمر بر آن را در ازای دریافت کارمزدی معین پذیرفته است.

۵- امین (متولی سبد)

شخص حقوقی است که مطابق دستورالعمل تأسیس و فعالیت سبدگردان انتخاب شده و ضمن انعقاد قرارداد با سبدگردان، وظایف پیش‌بینی شده در دستورالعمل یاد شده را در قبال سبدگردان به‌ عهده گرفته ‌است. این شخص با معرفی سبد گردان و تایید سازمان بورس فعالیت می‌کند.

۶- قرارداد

منظور قرارداد مورد اشاره میان سرمایه‌گذار و شرکت سبدگردان است.

۷- متمم قرارداد

هرگونه تغییر در مفاد قرارداد از جمله برداشت سرمایه یا افزایش سرمایه‌ توسط سرمایه‌گذار در سبد اختصاصی، با اضافه کردن متمم به قرارداد امکان‌پذیر است. لازم است بدانید متمم‌های قرارداد باید به امضای طرفین قرارداد برسد.

۸- کد سبد

سازمان بورس برای همه قراردادهای سبدگردانی‌ یک کد اختصاصی صادر می‌کند که با حروف PRX آغاز می‌شود. تمام کدهایی که با PRX آغاز می‌شوند، نشانگر یک قرارداد سبدگردانی هستند. دارایی‌های این کدها به سرمایه‌گذار تعلق داشته و مدیریت آن توسط سبدگردان‌ انجام می‌شود.

۹- کارمزد مدیریت و عملکرد

آخرین اصطلاحی که باید با آن آشنا شوید، کارمزد مدیریت و عملکرد است. فرمول پیشنهادی کارمزد توافقی است و معمولا از دو بخش کارمزد مدیریت و عملکرد تشکیل می‌شود. کارمزد مدیریت مبتنی بر اخذ کارمزد ثابت مختصر و براساس دارایی تحت مدیریت تعیین می‌شود. اما کارمزد عملکرد کاملا متغیر بوده و متناسب با افزایش بازده سبد سهام مدیریت شده و با توافق طرفین قرارداد تعیین می‌شود.

تماشا کنید: استراتژی‌ معاملاتی یک سبدگردان

سبدگردانی به عنوان یکی از روش‌های حرفه‌ای مدیریت دارایی، امکان بهره‌برداری بهینه از فرصت‌های سرمایه‌گذاری را برای افراد فراهم می‌کند؛ به‌ویژه برای کسانی که دانش تخصصی یا زمان کافی برای فعالیت مستقیم در بازار سرمایه ندارند. با واگذاری سرمایه به یک سبدگردان مجاز و متخصص، می‌توان ضمن کنترل ریسک، به بازدهی مطلوب‌تری دست یافت. آشنایی با مفاهیم و اصطلاحات رایج در این حوزه، به سرمایه‌گذاران کمک می‌کند تا با آگاهی بیشتر وارد فرآیند سبدگردانی شوند و ارتباطی شفاف‌تر با سبدگردان خود برقرار کنند. در نهایت، انتخاب شرکت سبدگردانی معتبر و دارای مجوز از سازمان بورس، نخستین گام برای تجربه یک سرمایه‌گذاری مطمئن و اثربخش است.

سوالات متداول