آموزش کامل تحلیل بنیادی

آموزش کامل تحلیل بنیادی

ارزش ذاتی شرکت‌ها بهترین راهنما

مطالب تحلیل بنیادی

مشاهده همه مطالب

پس از مطالعه محتوای این صفحه، با تحلیل بنیادی آشنا می‌شوید. در گام بعد می‌توانید با مراجعه به مقالات زیر اطلاعات بیشتری در این زمینه کسب کنید.

رویداد های تحلیل بنیادی

کارگزاری مفید روزانه چندین کلاس آموزش بورس در سطوح مبتدی تا حرفه‌ای برگزار می‌کند. تمامی کلاس‌ها غیرحضوری بوده شرکت در آن‌ها کاملا رایگان است.

تحلیل بنیادی چیست؟

تحلیل بنیادی یا اصطلاحاً تحلیل فاندامنتال، یکی از روش های تحلیل بورس است که به کمک آن، سرمایه گذاران می‌توانند وضعیت یک شرکت را بررسی کرده و ارزش واقعی سهام آن را محاسبه کنند. سپس با بررسی ارزش واقعی و قیمت فعلی سهام شرکت نسبت به خرید یا فروش آن تصمیم‌گیری می‌شود. با یادگیری تحلیل بنیادی در کنار سایر روش‌ها، می‌توانید تصمیمات بهتری اخذ کرده و شانس موفقیت خود را افزایش دهید.

تاثیر دانش تحلیل بنیادی بر عملکرد معاملاتی

بی‌شک سرمایه‌گذاری در شرکتی که بر آن اشراف کامل اطلاعاتی دارید، احتمال موفقیت بیشتری در مقایسه با حالتی دارد که شرکت نشناسید. تحلیل بنیادی یا همان فاندامنتال روشی است که با استفاده از آن می‌توان به این اشرف اطلاعاتی دست یافت. در واقع در تحلیل بنیادی یک شرکت عواملی متعددی همچون «وضعیت مالی و سودآوری شرکت»، «محصولات تولیدی»، «رقبا»، «چشم‌انداز رشد بازار شرکت در آینده»، «قدرت نام تجاری شرکت»، «تیم مدیریتی»، «تامین‌کنندگان شرکت» و … بررسی شده و سپس نسبت به سرمایه گذاری در سهام آن شرکت تصمیم‌گیری می‌شود.

تحلیل بنیادی مناسب چه اشخاصی است؟

تحلیل بنیادی یک شرکت نیاز به صرف زمان و انرژی نسبتا زیادی دارد. چرا که در این روش تمامی گزارش‌ها و اطلاعات آن شرکت بررسی می‌شوند. از این رو معمولاً اشخاصی از روش تحلیل بنیادی استفاده می‌کنند که افق سرمایه گذاری بلند مدت دارند. یعنی اشخاصی که تمایل دارند یک سهم را خریداری کرده و به مدت طولانی مثلا بیش از یکسال نگهداری کنند.

تفاوت تحلیل بنیادی با تحلیل تکنیکال و تابلوخوانی در چیست؟

همانطور که در بخش‌های قبلی بیان شد، تحلیل بنیادی (فاندامنتال) یکی از انواع روش های تحلیل بورس است که به کمک آن می‌توان اطلاعات یک شرکت را بررسی کرده و ارزش واقعی هر سهم آن را برآورد کرد. روش های دیگری نیز برای تحلیل بازار وجود دارند که در میان آن‌ها تحلیل تکنیکال و تابلوخوانی دارای شهرت بیشتری هستند.

  • تحلیل تکنیکال: در یک تعریف ساده، تحلیل تکنیکال روشی است که با استفاده از آن می‌توان تاریخچه قیمت و حجم معاملات یک نماد را بررسی کرده و روند آتی قیمت آن را پیش‌بینی کرد.
  • تابلوخوانی: به دانش تجزیه و تحلیل وبسایت TSETMC اصطلاحا تابلوخوانی می‌گویند. در این وبسایت اطلاعات و ابزارهای متنوع و مهمی وجود دارد که در صورت آشنایی با آن‌ها می‌توانید تصمیمات بهتری برای سرمایه‌گذاری اخذ کنید.

هر یک از روش های تحلیل بورس دارای نقاط قوت و ضعف هستند. از این رو سرمایه‌گذاران حرفه‌ای معمولاً از تمام روش های تحلیل بهره می‌برند تا بتوانند بهترین تصمیمات را بگیرند. مسلما یادگیری تمامی این روش‌ها نیاز به انرژی و زمان زیادی دارد. به همین دلیل اگر فرصت کافی برای این کار ندارید، می‌توانید با سرمایه گذاری در صندوق های سرمایه گذاری مدیریت دارایی خود را به افراد متخصص بازار سرمایه بسپارید و بدون صرف هیچ زمانی برای تحلیل، از مزایای بازار سرمایه بهره‌مند شوید.

رویکردهای تحلیل بنیادی

دو رویکرد مختلف برای تحلیل بنیادی وجود دارد: رویکرد بالا به پایین و دیگری رویکرد پایین به بالا.

رویکرد بالا پایین در واقع رسیدن از کل به جزء است. در این رویکرد ابتدا اقتصاد کلان مورد بررسی قرار می‌گیرد. در مرحله بعد، نوبت به تحلیل صنایع می‌رسد. در این مرحله، صنعت مناسب برای سرمایه‌گذاری مشخص شود. در انتها نیز از بین شرکت‌های موجود در صنعت برگزیده، شرکت‌های مختلف مورد بررسی قرار گرفته و بهترین شرکت از نظر بازدهی و سرمایه‌گذاری تحلیل و انتخاب می‌شود.

رویکرد پایین به بالا دقیقا عکس رویکرد بالا به پایین است. به این ترتیب که ابتدا شرکت بررسی می‌شود، سپس صنعت و اقتصاد کلان مورد بررسی قرار می‌گیرد.

مفاهیمی که برای تحلیل بنیادی (فاندامنتال) باید بدانیم

صورت های مالی

صورت های مالی گزارش‌هایی هستند که جزئیات اطلاعات مالی واحد تجاری را نمایش می‌دهند. از جمله مهم‌ترین اطلاعات موجود در صورت‌های مالی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
– دارایی‌ها
– بدهی‌ها
– درآمد
– هزینه‌ها
– جریان وجوه نقد

شرکت‌ها صورت‌های مالی مختلفی را منتشر می‌کنند که در میان آن‌ها سه صورت مالی زیر از اهمیت بیشتری برخوردار هستند.

صورت سود و زیان

صورت سود و زیان یکی از انواع صور‌‌‌ت های مالی شرکت‌ها است که سه اطلاعات مالی اصلی واحد تجاری را برای مدت زمان مشخص گزارش می‌کند. این اطلاعات شامل درآمدها، هزینه ها و سود یا زیان شرکت می‌شود. در تصویر زیر یک نمونه از صورت سود و زیان نمایش داده شده است.

صورت سود زیان در تحلیل بنیادی

تحلیل بنیادی (فاندامنتال) – تصویر صورت سود و زیان

ترازنامه

ترازنامه در واقع دارایی‌ها، بدهی‌ها و حقوق صاحبان سهام در پایان دوره زمانی را با جزئیات کامل نشان می‌دهد. ترازنامه گاهی اوقات صورت وضعیت مالی نیز نامیده می‌شود زیرا ارزش خالص واحد تجاری را نشان می‌دهد. با حذف بدهی ها از کل دارایی ها می‌توانید ارزش خالص نهاد مالی را پیدا کنید.

ترازنامه در تحلیل بنیادی

تحلیل بنیادی (فاندامنتال) – تصویر ترازنامه

صورت جریان وجوه نقد

صورت جریان وجوه نقد یکی از صورت‌های مالی است که حرکت پول نقد واحد تجاری را نشان می‌دهد. این گزارش به تحلیل‌گران کمک می‌کند تا درک کنند که حرکت پول نقد در واحد اقتصادی چگونه است. در صورت جریان وجوه نقد سه بخش مهم وجود دارد. جریان نقدی حاصل از عملیات، جریان نقدی حاصل از سرمایه گذاری و جریان نقدی حاصل از تامین مالی

صورت جریان وجوه نقد در تحلیل فاندامنتال

تحلیل بنیادی (فاندامنتال) – تصویر صورت جریان وجوه نقد

نسبت های مالی

نسبت های مالی اعدادی هستند که با استفاده از مقادیر استخراج شده از صورت های مالی به دست می‌آیند. نسبت های مالی اطلاعات مفیدی درباره وضعیت شرکت ارائه می‌کنند و از این رو کاربرد زیادی در تحلیل بنیادی دارند. به عنوان نمونه از نسبت های مالی می‌توان برای ارزیابی نقدینگی، میزان سودآوری و نرخ بازده شرکت استفاده کرد.

مهم‌ترین نسبت‌های مالی عبارتند از:

نسبت سرمایه در گردش

نسبت سرمایه در گردش که به آن «نسبت جاری» نیز گفته می‌شود، از ﺗﻘﺴﯿﻢ دارایی‌های ﺟﺎری ﺑﻪ بدهی‌های ﺟﺎری به دست می‌آید. به بیان دیگر این نسبت مالی نشان‌دهنده توانایی شرکت در پرداخت بدهی‌های جاری خود با استفاده از دارایی‌های جاری آن است. به همین دلیل نسبت سرمایه در گردش، یک معیار مهم برای بررسی و اندازه‌گیری سلامت مالی واحد تجاری است. طلبکاران و سایر ذینفعان می‌توانند با بررسی این نسبت، توانایی شرکت را در پرداخت بدهی‌های خود در طی یک سال اندازه‌گیری کنند.

نسبت سود هر سهم (EPS)

هنگامی که سهام یک شرکت را خریداری می‌کنید، در واقع شما مالک بخشی از آن واحد تجاری می‌شوید. لذا در صورتی که آن شرکت در آینده سود ایجاد کند، شما نیز متناسب با تعداد سهام خود از سود ایجاد شده بهره‌مند خواهید شد. نسبت سود هر سهم (EPS)، همانطور که از نامش پیداست نشان‌دهنده سودی است که شرکت به ازای هر سهم خود ایجاد کرده و یا انتظار دارد که در آینده ایجاد نماید. برای محاسبه این نسبت، درآمد خالص شرکت بر تعداد سهام عادی موجود آن در طول سال تقسیم می‌شود.

نسبت درآمد بر قیمت (P/E)

این نسبت به طور خلاصه P/E (بخوانید P به E) نامیده می‌شود. نسبت P/E بیان کننده مبلغی است که سرمایه‌گذاران حاضرند به‌ازای هر ریال از «سود هر سهم» شرکت پرداخت کنند. نسبت P/E از تقسیم قیمت سهام شرکت بر سود هر سهم (EPS) آن به دست می‌آید و یکی از متداول‌ترین معیارهای ارزش‌گذاری سهام شرکت‌ها در روش تحلیل بنیادی است.

نسبت حقوق صاحبان سهام به کل بدهی‌ها

اگر بدانید شرکتی که هدف سرمایه گذاری شما است بیش از حد وام گرفته است، چه می‌کنید؟ مطمئنا این موضوع می‌تواند حاشیه ایمن برای پرداخت بدهی‌ها را کاهش دهد. هزینه‌های ثابت را افزایش داده و درآمد موجود برای سود سهام افرادی مانند شما را کاهش دهد و حتی باعث یک بحران مالی در شرکت شود. 

اشراف اطلاعاتی

اولین گام در تحلیل بنیادی یا همان فاندامنتال یک شرکت، آشنایی کامل با کلیه فرآیندهایی است که شرکت برای تولید محصولات یا ارائه خدمات خود طی می‌کند و شناسایی پارامترهای تاثیرگذار بر آن‌ها است. به عنوان مثال، در خصوص یک شرکت تولیدی، باید چگونگی تامین مواد اولیه، فرآیندهای تولید، توزیع و فروش محصول و کلیه ریسک های تاثیرگذار بر فعالیت‌های آن و سودآوری آن مورد بررسی قرار گیرد. علاوه بر این، ساختار رقابتی صنعت مربوط به حوزه فعالیت شرکت و مواردی مانند رقبا، محصولات جایگزین و سایر موارد این چنینی نیز باید مورد بررسی قرار گیرند.

مدل های ارزش گذاری

برای تخمین ارزش ذاتی یک شرکت، می‌توان از مدل های ارزش‌گذاری مختلفی استفاده کرد. ارزش گذاری معمولا بر اساس مقایسه یک دارایی با دارایی‌های مشابه یا بر اساس ارزش فعلی متغیرهایی که بازده دارایی به آن‌ها وابسته است، انجام می‌شود.

در حالت کلی رویکردهای ارزش گذاری سهام به دو دسته تقسیم می‌شوند که عبارتند از:

ارزش گذاری بر اساس ارزش فعلی جریان‌های نقدی آتی یا روش ارزش فعلی

ارزش گذاری بر پایه ارزش فعلی جریان‌های نقدی آتی، بر این مبنا تعریف می‌شود که مالک هر سهم، در حقیقت مالک بخشی از جریانات نقدی است که قرار است در آینده توسط شرکت کسب شود. از جمله مدل‌های رایج این نوع ارزش گذاری می‌توان به مدل‌‌های زیر اشاره کرد.

– تنزیل سود نقدی (DDM)
– جریان نقدی آزاد شرکت (FCFF)
– جریان نقدی آزاد صاحبان سهام (FCFE)
– درآمد باقی مانده (RI)

ارزش گذاری نسبی یا روش ضرایب قیمت

در ارزش‌گذاری نسبی نیز ارزش یک دارایی با توجه به قیمت‌گذاری دارایی‌های مشابه و با استفاده از ضرایب قیمت انجام می‌شود. از جمله متداول‌ترین ضرایب قیمت که برای این کار مورد استفاده قرار می‌گیرند می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.

– ضریب قیمت به سود هر سهم (P/E)
– ضریب قیمت به ارزش دفتری (P/BV)
– ضریب قیمت به فروش (P/S)

برای آشنایی بیشتر با مدل‌های ارزش‌گذاری سهام شرکت‌ها، به مقاله نگاهی به مدل‌های ارزش گذاری سهام شرکت‌ها را مراجعه کنید.

چگونه اطلاعات مورد نیاز برای تحلیل بنیادی را به دست بیاورم؟

کدال

داده‌های مورد نیاز برای ارزش‌گذاری یک شرکت و همچنین داده‌های مورد نیاز برای محاسبه نسبت‌های مالی آن، عمدتا از صورت‌های مالی آن استخراج می‌شود. کلیه صورت‌های مالی شرکت‌ها نیز از طریق سامانه کدال به نشانی codal.ir منتشر شده و در اختیار همگان قرار می‌گیرد. بنابراین، سامانه کدال به عنوان مرجع اصلی استخراج داده‌های مورد نیاز برای تحلیل بنیادی شناخته می‌شود.

کدال، سامانه جامع اطلاع‌رسانی ناشران است. همه شرکت‌هایی که نماد آن‌ها در بورس یا فرابورس درج شده است، می‌بایست گزارش‌های مصوب خود را در این سامانه که متعلق به سازمان است منتشر کنند. صورت‌های مالی شرکت‌ها، آگهی‌های افزایش سرمایه و اطلاعیه‌های تقسیم سود شرکت‌ها از جمله مهمترین اطلاعات موجود در کدال هستند.

بورس ویو

یکی از دستیاران معاملاتی کارگزاری مفید سامانه بورس ویو است. بورس ویو سامانه‌ای است که تحلیل را برای هر کسی آسان می‌کند. در این سامانه اطلاعات شرکت‌های بورسی را با بیشترین دقت و در سریع‌ترین زمان ممکن در نمایی حرفه‌ای مشاهده می‌کنید. این سامانه بدون نیاز به کدنویسی امکان فیلترنویسی بنیادی و تکنیکال را فراهم کرده است. نسبت‌های مالی، آمار تولید و فروش، ترازنامه شرکت ها، صورت‌های سود و زیان، صورت جریان وجوه نقد و گزارش پرتفوی شرکت‌های سرمایه گذاری بخشی از اطلاعات پردازش شده‌ای است که بورس ویو در اختیار شما قرار می‌دهد.

گزارش هفتگی مفید، ابزاری برای ارتقای مهارت تحلیل بنیادی شما

گزارش هفتگی کارگزاری مفید که کاربران به آن سبد سهام پیشنهادی نیز می‌گویند، به صورت هفتگی توسط شرکت مشاور سرمایه‌گذاری ایده مفید و از طریق پلکان منتشر می‌شود. گزارش هفتگی کارگزاری مفید علاوه بر ارائه لیستی از سهام پیشنهادی با دید میان‌مدت، گزارشی از وضعیت بنیادین یک شرکت را در اختیار مخاطبان قرار می‌دهد. در این گزارش به معرفی کامل شرکت، محصولات و خدمات آن، فرآیند تولید یا زنجیره خلق ارزش، مهم‌ترین ریسک‌های شرکت پرداخته می‌شود. علاوه بر این، صورت‌های مالی و نسبت های مالی شرکت در سال‌های مختلف نیز مورد بررسی قرار می‌گیرند.

شما می‌توانید با مشاهده چگونگی تحلیل بنیادی یک شرکت در گزارش هفتگی کارگزاری مفید، مهارت خود را در زمینه تحلیل فاندامنتال ارتقا دهید.

مزایا و معایب تحلیل بنیادی

مزایا

– می‌توان گفت تحلیل بنیادی برای سرمایه‌گذاری‌های بلند‌مدت مناسب است. توانایی شناسایی و پیش‌بینی روند طولانی مدت اقتصادی یک شرکت در سرمایه‌گذاری‌هایی که با دید کوتاه مدت انجام می‌شود، معنا پیدا نمی‌کند.

– سرمایه‌گذاری بر اساس تحلیل بنیادی می‌تواند به شرکت‌هایی با دارایی‌های ارزشمند، ترازنامه قوی، درآمد پایدار و…  کمک کند.

– یکی دیگر از مزایای تحلیل بنیادی، ارتقا درک کامل سرمایه‌گذاران از فرآیند تجارت است. پس از تجزیه و تحلیل دقیق بنیادی، یک سرمایه‌گذار با عوامل اصلی درآمد و سود یک شرکت آشنا خواهد شد. این درک خوب می‌تواند به سرمایه‌گذاران کمک کند تا از سرمایه‌گذاری در شرکت‌هایی که مستعد زیان هستند جلوگیری کنند. همچنین با درک بهتر از تجارت یک شرکت، سرمایه گذاران بهتر می‌توانند آگاهی خود را برای دسته‌بندی سهام در گروه صنعت مربوطه خود افزایش دهند.

معایب:

– عیب اصلی تحلیل بنیادی را می‌توان زمان‌گیر بودن و تخصصی‌تر بودن آن دانست.

– تحلیل بنیادی می‌تواند موجب غفلت از شرکت‌های کوچک‌تر شود و توجه تحلیل‌گران را تنها معطوف به شرکت‌های بزرگ‌تر کند.

– نکته‌ی دیگری که تحلیل بنیادی دارد در واقع هیچ اطلاعات خاصی از زمان مناسب ورود به سهام نمی‌دهد. بر همین اساس باید از روش های دیگر تحلیل نظیر تحلیل تکنیکال و تابلوخوانی نیز در کنار آن کمک گرفت.

سوالات پر تکرار

آیا با وجود انجام تحلیل تکنیکال باید تحلیل بنیادی (فاندامنتال) هم انجام دهیم؟

تحلیل بنیادی یا همان فاندامنتال، وضعیت بنیادین سهم و ارزشمندی آن را از طریق مقایسه قیمت فعلی با قیمت برآوردی آن بررسی می‌کند و تحلیل تکنیکال بر اساس رفتار گذشته قیمت سهم، به دنبال پیش بینی رفتار آتی آن است. در مواردی که سهم برای اولین بار در بازار عرضه می‌شود، تحلیل تکنیکال کارایی ندارد چرا که عملا سابقه و نمودار قیمتی برای آن وجود ندارد. در سایر موارد نیز تحلیل تکنیکال به شناسایی نقطه مناسب برای ورود به یک سهم ممکن است به کمک تحلیلگر بنیادی بیاید.

آیا نتیجه تحلیل‌هایی که انجام ‌می‌دهیم تضمینی هستند؟

خیر. تحلیل‌های مختلف تنها می‌توانند ریسک معاملات شما را کاهش دهند و از رخ دادن سرمایه‌گذاری‌های کورکورانه جلوگیری کنند. اما این به آن معنا نیست که تضمینی حتمی در موفقیت معامله‌گران وجود دارد.

صورت‌های مالی چه اطلاعاتی به ما می‌دهند؟

سود و زیان شرکت‌ها طی دوره‌های زمانی مشخص (صورت سود و زیان)، جریان نقدینگی (وجوه نقد) شرکت در دوره‌های زمانی مشخص (صورت جریان وجوه نقد) وضعیت کلی دارایی‌ها و بدهی‌ها و سرمایه یک شرکت در پایان سال مالی (ترازنامه، شبیه به یک تصویر فوری از وضعیت مالی شرکت) و…

نسبت P/E چه چیزی را نمایش می‌دهد؟

نسبت P/E یا قیمت به سود هر سهم (Price / EPS)، بیان‌کننده مبلغی است که سهام‌داران حاضرند به ازای هر ریال از «سود هر سهم» شرکت پرداخت کنند. به عنوان نمونه فرض کنید قیمت یک سهم ۱۰۰۰ ریال و EPS‌‌ آن ۱۰۰ ریال است. بنابراین P/E نماد مربوطه برابر ۱۰ خواهد بود.