۳ روش خروج از موقعیت خرید در قراردادهای اختیار معامله

اختیار معامله یا آپشن یکی از ابزارهای مشتقه بازار سرمایه است که به سرمایه‌گذاران امکان می‌دهد با انعقاد یک قرارداد، حق خرید یا فروش دارایی پایه را در آینده و با قیمتی از پیش تعیین‌شده به دست آورند. این ابزار علاوه بر ایجاد فرصت برای کسب سود از نوسانات بازار، نقش مهمی در مدیریت ریسک سرمایه‌گذاری نیز دارد.
با این حال، به دلیل ماهیت اهرمی و پیچیدگی قراردادهای اختیار معامله، آشنایی با نحوه عملکرد، حقوق و تعهدات طرفین قرارداد و روش‌های خروج از معامله، پیش از ورود به این بازار ضروری است. در ادامه، با مفهوم اختیار معامله، نحوه عملکرد آن و مهم‌ترین نکات مربوط به این ابزار مالی آشنا می‌شوید. 

اختیار معامله چیست؟ 

اختیار معامله قراردادی است که میان دو طرف منعقد می‌شود. در این قرارداد، فروشنده متعهد می‌شود در صورت درخواست خریدار، مقدار مشخصی از دارایی پایه را با قیمت از پیش تعیین‌شده، که به آن قیمت اعمال گفته می‌شود، معامله کند. در مقابل، خریدار تنها حق انجام معامله را در اختیار دارد و الزامی برای استفاده از این حق ندارد.

به همین دلیل، اختیار معامله در میان معامله‌گران حرفه‌ای به عنوان ابزاری برای مدیریت ریسک، اجرای استراتژی‌های معاملاتی و حتی کسب سود از نوسانات بازار شناخته می‌شود.

طرفین قرارداد اختیار معامله چه اختیاراتی دارند؟

پس از خرید یا فروش یک قرارداد اختیار معامله، هر یک از طرفین قرارداد حقوق و تعهدات مشخصی خواهند داشت.
خریدار اختیار معامله می‌تواند با توجه به شرایط بازار و استراتژی معاملاتی خود، تصمیم بگیرد قرارداد را تا سررسید نگه دارد، آن را اعمال کند یا پیش از موعد از معامله خارج شود.
در مقابل، فروشنده نیز راهکارهایی برای مدیریت تعهدات خود و بستن موقعیت معاملاتی در اختیار دارد. آشنایی با این گزینه‌ها به معامله‌گران کمک می‌کند تا در زمان مناسب، بهترین تصمیم را برای مدیریت سود و زیان خود اتخاذ کنند. 

روش‌های خروج خریدار از قرارداد اختیار معامله

پس از خرید یک قرارداد اختیار معامله، خریدار الزاماً تا سررسید در معامله باقی نمی‌ماند. او بسته به شرایط بازار و استراتژی معاملاتی خود، می‌تواند یکی از سه روش زیر را انتخاب کند.

۱. بستن موقعیت

رایج‌ترین روش خروج از قرارداد، فروش همان اختیار معامله در بازار است. در این حالت خریدار، قرارداد خود را به معامله‌گر دیگری واگذار می‌کند و موقعیت باز او بسته می‌شود. اگر ارزش قرارداد نسبت به زمان خرید افزایش یافته باشد، این روش می‌تواند منجر به کسب سود شود.

۲. اعمال قرارداد

راه دوم، استفاده از حقی است که قرارداد در اختیار خریدار قرار داده است. در این حالت، خریدار قرارداد را مطابق شرایط تعیین‌شده اعمال می‌کند.

در قراردادهای اختیار معامله اروپایی، اعمال قرارداد تنها در تاریخ سررسید امکان‌پذیر است؛ بنابراین پیش از آن امکان اجرای قرارداد وجود ندارد.

۳. عدم اعمال قرارداد

گاهی شرایط بازار به گونه‌ای است که اعمال قرارداد هیچ منفعتی برای خریدار ایجاد نمی‌کند. در چنین وضعیتی، منطقی‌ترین تصمیم این است که از حق خود استفاده نکند. در پایان سررسید، قرارداد به صورت خودکار منقضی شده و اعتبار آن از بین می‌رود.

روش خروج فروشنده از قرارداد اختیار معامله

فروشنده قرارداد نیز می‌تواند پیش از سررسید از موقعیت خود خارج شود. این کار معمولاً با گرفتن موقعیت معکوس و واگذاری تعهد به معامله‌گر دیگر انجام می‌شود. به این فرآیند، بستن موقعیت فروش گفته می‌شود و باعث می‌شود فروشنده دیگر تعهدی نسبت به قرارداد نداشته باشد.

ریسک‌های معاملات اختیار معامله

اگرچه قراردادهای اختیار معامله فرصت‌های جذابی برای کسب بازده ایجاد می‌کنند، اما از جمله ابزارهای مالی پرریسک نیز به شمار می‌روند. مهم‌ترین دلایل این موضوع عبارت‌اند از:

• نوسانات شدید قیمت دارایی پایه
• وجود اهرم مالی و افزایش اثر تغییرات قیمت
• احتمال از بین رفتن تمام مبلغ پرداختی بابت قرارداد
• نیاز به تحلیل دقیق بازار و مدیریت ریسک

به همین دلیل، ورود به معاملات اختیار معامله بدون آموزش کافی می‌تواند زیان‌های قابل توجهی به همراه داشته باشد.

موفقیت در این بازار تنها به پیش‌بینی درست قیمت وابسته نیست؛ بلکه شناخت دقیق نحوه عملکرد قراردادها، آشنایی با زمان مناسب خروج از معامله و مدیریت صحیح سرمایه نیز نقش تعیین‌کننده‌ای در نتیجه معاملات دارند.

اگر قصد ورود به بازار اختیار معامله را دارید، بهتر است ابتدا مفاهیم پایه و سازوکار این قراردادها را به‌خوبی فرا بگیرید و سپس با سرمایه‌ای متناسب با میزان ریسک‌پذیری خود فعالیت را آغاز کنید.

سوالات متداول