نگاهی به انواع شکاف های قیمتی (GAPs)

گپ یا شکاف قیمتی (Gap) یکی از مفاهیم مهم در تحلیل تکنیکال است که به فاصله ایجادشده بین دو سطح قیمتی در نمودار اشاره دارد. این شکاف معمولاً در اثر اخبار مهم، تغییرات ناگهانی عرضه و تقاضا یا کاهش نقدینگی شکل می‌گیرد و می‌تواند اطلاعات ارزشمندی درباره قدرت روند و رفتار معامله‌گران ارائه دهد. آشنایی با انواع گپ‌ها به تحلیل دقیق‌تر بازار و تصمیم‌گیری بهتر در معاملات کمک می‌کند.

گپ یا شکاف قیمتی چیست؟

گپ یا شکاف قیمتی (Gap) به فاصله‌ای در نمودار گفته می‌شود که در آن معامله‌ای انجام نشده و معمولاً بین قیمت پایانی یک دوره و قیمت آغازین دوره بعد ایجاد می‌شود. این پدیده در اثر عواملی مانند اخبار مهم، تغییرات ناگهانی عرضه و تقاضا، رویدادهای اقتصادی یا کاهش نقدینگی شکل می‌گیرد. گپ‌ها نشان‌دهنده تغییر در احساسات معامله‌گران هستند و بررسی محل تشکیل، حجم معاملات و رفتار قیمت پس از ایجاد آن‌ها می‌تواند اطلاعاتی درباره ادامه روند، شروع روند جدید یا بازگشت قیمت ارائه دهد. 

ژاپنی‌ها به‌طورکلی شکاف ها را به دو صورت تقسیم‌بندی کردند:

• صعودی (Rising/Bullish)
• نزولی (Falling/Bearish)

تحلیل‌گران غربی نیز شکاف ها را به چند صورت تقسیم‌بندی کرده‌اند:

• متداول یا معاملاتی
• شکست
• تداوم
• خستگی

بررسی انواع شکاف های قیمتی براساس تقسیم‌بندی تحلیل‌گران غربی

۱- انواع شکاف های قیمتی: شکاف معاملاتی (Trading & Pattern GAP)

معمولا بی‌تأثیر است و بدون ایجاد رویداد مهمی در بازار اتفاق می‌افتد. به‌دلیل متداول بودن این الگو از لحاظ علم تکنیکال چندان حائز اهمیت نیست و معمولا در فاصله‌ی اندکی پر می‌شود؛ ولی باز هم نباید این نوع شکاف را بی‌اهمیت تلقی کرد زیرا برای نوسان‌گیران کاربرد مناسبی دارد. در شکل زیر Area Gap قابل‌مشاهده است.

۲- انواع شکاف های قیمتی: شكاف شکست (Breakaway Gap)

شکاف شکست از لحاظ تکنیکال بسیار مهم و نشان‌دهنده آغاز یک حرکت قدرتمند است؛ بدین‌صورت که با شکست ناحیه‌ی مقاومتی یا حمایتی خود روند قدرتمندی را در جهت روند جدید آغاز می‌کند. مهم‌ترین مشخصه آن، ناحیه‌ی Side ways یا همان ناحیه متراکم است و نحوه‌ی تشخیص این است که معامله‌گران درمحدوده‌ای ‍پیش از شکاف اقدام به خریدوفروش بزنند.

نحوه‌ی تشخیص خروج از ناحیه همراه با حجم و تعداد معامله‌گران بالا خواهد بود. یکی از قوی‌ترین سیگنال‌ها در این شکاف این است که هم‌زمان الگوهای شناخته‌شده‌ای همچون الگوی سرشانه و…(در قسمت الگوهای كلاسیك توضیح داده می‌شود) اتفاق بیفتد.

۳- انواع شکاف های قیمتی: شکاف ادامه‌دهنده (Continuation Gap)

به این شکاف، شکاف فرار یا Runaway Gap هم می‌گویند. این شکاف بعد از پرش در یک‌روند اتفاق می‌افتد و تمایل معامله‌گران به ادامه روند را مشخص می‌کند و تقریباً در نیمه‌راه روند اتفاق می‌افتد و به آن شکاف اندازه‌گیری هم می‌گویند. نکته‌ی بعدی این است که معمولا بعد از مدتی پر می‌شوند و نوعی اعتماد برای ورود به معامله را نشان می‌دهد، چه در حرکت نزولی و چه در حرکت صعودی و ممكن است این شكاف کلاً پر نشود. نمودار زیر مربوط به شركت سمگا است كه به‌صورت متوالی شكاف ادامه‌دهنده تشکیل داده است.

۴- انواع شکاف های قیمتی: شکاف خستگی (Exhaustion Gap)

بعد از یک حرکت تند یا طولانی‌مدت اتفاق می‌افتد و معمولا قبل از آن شکاف‌هایی قرار می‌گیرند و با افزایش شدید حجم معاملات همراه است. این شکاف نشان‌دهنده‌ی پایان روند فعلی است و در اصل معامله‌گران از روند حاکم خسته شده‌اند که باعث تشکیل این شکاف می‌شود و در این نوع شکاف نیز حجم معاملات به‌صورت سنگینی افزایش می‌یابد؛ بنابراین این نوع شكاف می‌تواند به‌عنوان یك شكاف ادامه‌دهنده نیز تلقی شود، ولی دو عامل باعث تشخیص خواهند شد؛ ابتدا اینکه در پایان یک‌روند صعودی یا نزولی است؛ ثانیا با حجم معاملات سنگین به نسبت میانگین هفته یا روزهای اخیر خود مواجه خواهد بود.

۵- انواع شکاف های قیمتی: جزیره بازگشتی (Island Reversal)

جزیره بازگشتی شامل دو شکاف است که یک شکاف در جهت روند و دیگری در خلاف جهت تشکیل می‌شود و معمولا علامت مهمی برای بازگشت روند محسوب می‌شود. اگر در تشکیل این الگو از تعداد کندل‌های بیشتری استفاده شود، به آن Island Cluster Reversal می‌گویند. همچنین ذکر این نکته ضروری است كه این الگو برای برگشت روند اتفاق افتاده و اگر در روند صعودی رخ بدهد، روند برعكس شده و به سمت پایین می‌آید و اگر در روند نزولی رخ بدهد، به طبع روند رو به بالا می‌آید.

نكته: نمودارهای تعدیل ‌شده برای تحلیل استفاده می‌شوند و نمودارهای تعدیل نشده با توجه به عوامل بنیادی در تكنیكال اعتبار زیادی ندارند، ولی در این مورد با توجه به مثال‌های بالا می‌بایست هر دو نمودار دیده شود، به همین دلیل برای پیدا کردن گپ می‌توانیم از هر دو ولی با این فرض كه قاعدتاً گپ در نمودارهای تعدیل‌شده معتبرتر است، استفاده کنیم.

به‌عنوان‌مثال به شکل زیر نگاه کنید و به‌صورت تمرین شكاف آن را پیدا کنید.

گپ‌های قیمتی یکی از ابزارهای کاربردی در تحلیل تکنیکال هستند که می‌توانند نشانه‌ای از شروع یک حرکت جدید، ادامه روند یا پایان آن باشند. شناخت انواع گپ‌ها و بررسی عواملی مانند حجم معاملات، روند قبل از تشکیل گپ و احتمال پر شدن آن، به معامله‌گران در تصمیم‌گیری بهتر کمک می‌کند. با این حال، استفاده از گپ‌ها باید در کنار سایر ابزارهای تحلیل تکنیکال انجام شود تا اعتبار سیگنال‌ها افزایش یابد.

سوالات متداول