تعیین قدرت خریدار و فروشنده

در بازار بورس، تحلیل رفتار خریداران و فروشندگان نقش کلیدی در تصمیم‌گیری‌های سرمایه‌گذاران دارد. شاخص قدرت خریدار و فروشنده به سرمایه‌گذاران کمک می‌کند تا میزان تمایل بازار به خرید یا فروش یک سهم را بسنجند. با بررسی سرانه خرید و فروش و نسبت قدرت خریدار به فروشنده، امکان شناسایی سیگنال‌های مهم معاملاتی و اتخاذ تصمیمات هوشمندانه‌تر فراهم می‌شود.

محاسبه قدرت خریدار و فروشنده

برای محاسبه‌ این معیار در یک سهم، به اطلاعات تعداد خریداران و فروشندگان و نیز حجم معاملات آن‌ها نیاز داریم. با توجه به اینکه معاملات حقوقی‌ها ممکن است با هدفی به جز کسب سود انجام شود، قابلیت بازارخوانی و تحلیل رفتار آن‌ها تنها در شرایط خاصی امکان‌پذیر است.

به همین جهت، در محاسبه قدرت خریدار و فروشنده، فقط معاملات حقیقی‌ها مد‌نظر قرار می‌گیرد. به عنوان مثال، فرض کنید اطلاعات زیر از تابلوی یک سهم استخراج شده باشد:

با توجه به اطلاعات فوق، حجم معاملات خرید و فروش حقیقی‌ها تقریبا یکسان بوده (۳۶ میلیون) و هر خریدار حقیقی تقریبا ۹۰ هزار سهم خریداری کرده است و در طرف مقابل، هر فروشنده حقیقی تقریبا ۳۲ هزار سهم فروخته است.

نتیجه حاصل از مقایسه دو عدد ۹۰ هزار با ۳۲ هزار نشان‌دهنده این موضوع است که قدرت خرید حقیقی بیشتر از قدرت فروش حقیقی بوده است که این موضوع می‌تواند نشانه‌ای برای خرید سهم باشد.

سرانه خرید یا فروش

در حقیقت از حاصل تقسیم حجم معامله خرید یا فروش حقیقی بر تعداد آن ها، سرانه خرید یا فروش محاسبه می‌شود و اگر سرانه خرید بیشتر باشد، قدرت خریدار بیشتر از فروشنده است و اگر سرانه فروش بیشتر باشد، قدرت فروشنده بیشتر است
همچنین می‌توان گفت در یک حجم معامله برابر، هر چه تعداد خریداران بیشتر باشد، قدرت خریداران کمتر خواهد بود و برعکس.

نسبت قدرت خریدار به فروشنده

همچنین می توان نسبت قدرت خریدار به فروشنده را با تقسیم سرانه خرید حقیقی بر سرانه فروش حقیقی  محاسبه کرد که در مثال بالا داریم :  

در حالت کلی می‌توان گفت نسبت قدرت خریدار به فروشنده بزرگتر از ۲،  می تواند سیگنالی مثبت برای خرید لحاظ شود.

عکس این موضوع نیز به راحتی قابل توضیح است. مثلا اگر با توجه به معاملات یک سهم، هر خریدار حقیقی تقریبا ۵۰ هزار سهم خریداری کرده باشد و در طرف مقابل، هر فروشنده حقیقی ۸۰ هزار سهم فروخته باشد، قدرت فروش حقیقی بیشتر از قدرت خرید حقیقی بوده است که این موضوع می‌تواند نشانه‌ای مثبت برای فروش سهم و یا نشانه ای منفی برای خرید سهم لحاظ شود.

نکات مهم در استفاده از نسبت قدرت خریدار به فروشنده در بورس

۱. نسبت قدرت خریدار به فروشنده را به جای بررسی تنها در یک روز، در چند روز متوالی تحلیل کنید تا بتوانید تحرکات سهم و جهت حرکت قیمت را بهتر شناسایی کنید.
۲. هنگام استفاده از این نسبت به عنوان سیگنال، عواملی همچون حجم معاملات را نیز در نظر بگیرید. به طور ساده، حجم معاملات سهم باید بیشتر از میانگین حجم معاملات ماهانه باشد.
۳. قبل از خرید سهم بر اساس نسبت خریدار به فروشنده، سهم را از لحاظ وضعیت تکنیکال و بنیادی تحلیل کنید تا تصمیم بهتری بگیرید.
۴. در عرضه‌های اولیه به نسبت بالای قدرت خریدار به فروشنده توجه نکنید. در روزهای ابتدایی پس از عرضه اولیه، به دلیل واگذاری تعداد کم سهام به هر سرمایه‌گذار، معمولاً سهم دارای صف خرید سنگین و قدرت خریدار بیشتری است.

تعیین قدرت خریدار و فروشنده ابزاری مفید در تحلیل بازار بورس است که به سرمایه‌گذاران کمک می‌کند تا تحرکات بازار را بهتر درک کرده و تصمیمات بهتری اتخاذ کنند. با بررسی نسبت خریدار به فروشنده و حجم معاملات، می‌توان جهت حرکت قیمت‌ها را پیش‌بینی کرد. این ابزار در کنار تحلیل‌های تکنیکال و بنیادی، به بهبود استراتژی‌های معاملاتی کمک می‌کند. استفاده درست از این شاخص می‌تواند به عنوان یک سیگنال برای شناسایی فرصت‌ها و تهدیدهای بازار عمل کند.

بیشتر بخوانید: برابری قدرت خرید (PPP) چیست؟

سوالات متداول