ارکان صندوق های سرمایه گذاری مشترک
برای تشکیل و اداره یک صندوق سرمایه گذاری، چند رکن و نهاد مهم در اساسنامه پیشبینی شده تا این مجموعه، شرایط اجرایی و نظارتی لازم جهت عملکرد مطلوب صندوقهای سرمایهگذاری را فراهم کنند. در ادامه این مطلب با ارکان اصلی و ارائهدهندگان خدمات به صندوق های سرمایه گذاری مشترک بیشتر آشنا میشوید.
دسترسی سریعتر به مطالب
صندوق سرمایهگذاری مشترک چیست؟
صندوق سرمایهگذاری مشترک نهادی مالی است که با جمعآوری سرمایه افراد مختلف، بهویژه سرمایهگذاران غیرحرفهای، سرمایهها را بهصورت یکجا و بهنمایندگی از آنها در سبدی متنوع از داراییها مانند سهام، اوراق با درآمد ثابت و سایر ابزارهای مالی سرمایهگذاری میکند. این فرآیند توسط تیمی از مدیران حرفهای انجام میشود و هدف آن کسب بازدهی مناسب همراه با کنترل ریسک است. سرمایهگذاران با خرید واحدهای صندوق، بهطور غیرمستقیم در بازار مشارکت کرده و از مزایای سرمایهگذاری حرفهای و تنوعسازی بهرهمند میشوند.
ارکان صندوق های سرمایه گذاری شامل چه مواردی است؟
۱- مجمع صندوق
مجمع صندوق با حضور حداقل نصف به علاوه یک دارندگان واحدهای سرمایهگذاری ممتاز و دارای حق رأی در صندوق رسمیت مییابد. واحدهای سرمایهگذاری ممتاز آن بخش از سرمایه اولیه است که توسط مؤسسین تأمین میشود و پس واریزاین مبلغ به حساب صندوق، مجوز عرضه عمومی برای تأمین باقیمانده سرمایه اولیه صادر خواهد شد. مجمع صندوق بالاترین رکن در مقایسه با سایر ارکان صندوق تلقی شده و مهمترین وظیفه آن انتخاب مدیر، متولی، ضامن و حسابرس و معرفی آنها به سازمان بورس و اوراق بهادار جهت تأیید است.
۲- مدیر صندوق
مدیر رکن اجرایی صندوق و متخصص در بازار سرمایه است که لازم است مطابق اساسنامه، گزارشهای پیشبینی شده و اطلاعات قابل ارائه را تهیه و در اختیار متولی، حسابرس و سازمان بورس قرار دهد. همچنین با استفاده از سایت اینترنتی مربوط به صندوق سرمایهگذاری، اطلاعات ذکر شده در بخش اطلاعرسانی اساسنامه را برای آگاهی عموم منتشر کند. همچنین مدیر صندوق حداقل سه نفر شخص حقیقی را بهعنوان اعضای گروه مدیران سرمایهگذاری انتخاب میکند که به نمایندگی از وی، تصمیمات مربوط به سرمایهگذاری، خریدوفروش سهام و سایر اوراق بهادار را در چارچوب مقررات اتخاذ کنند. مشخصات مدیران سرمایهگذاری در اختیار سازمان بورس قرار میگیرد و لازم است صلاحیت حرفهای آنها به تأیید سازمان برسد.
ارکان صندوق های سرمایه گذاری مشترک
۳- متولی صندوق
متولی، یکی از ارکان نظارتی صندوق است و توسط مجمع صندوق انتخاب میشود. هویت متولی و سایر ارکان صندوق در امید نامه مربوطه و در سایت هر صندوق منتشر میشود. از وظایف مهم متولی، پیشنهاد حسابرس به مجمع صندوق، تأیید حسابهای بانکی افتتاح شده توسط مدیر برای صندوق و نظارت مستمر بر عملکرد مدیر و ضامن است. همچنین متولی بهعنوان نماینده و وکیل سرمایهگذاران برای اقامه هرگونه دعوی کیفری علیه صندوق انجام وظیفه میکند.
۴- ضامن نقدشوندگی
ضامن نیز توسط مجمع انتخاب و پس از تأیید سازمان بورس از طریق امید نامه صندوق به عموم معرفی میشود. منظور از ضمانت در ساختار صندوقهای سرمایهگذاری مشترک در سهام، فراهم کردن نقدینگی کافی در شرایطی است که صندوق برای انجام پرداختها طبق اساسنامه یا ابطال واحدهای سرمایهگذاری متقاضیان، وجه نقد کافی نداشته باشد. وجود ضامن برای فراهم کردن امتیاز نقدشوندگی در اینگونه صندوقها اختیاری است و هم اکنون در اکثر صندوقها رکن ضامن نقدشوندگی به علت تحمیل هزینههای اضافی به سرمایهگذاران و احتمال بسیار پایین نیاز صندوق به تامین نقدینگی از این طریق با توجه به ترکیب متنوع داراییهای صندوق وجود ندارد.
۵- حسابرس
حسابرس، یکی دیگر از ارکان نظارتی صندوق است که از بین مؤسسات حسابرسی معتمد سازمان بورس و توسط متولی، برای تأیید به مجمع صندوق معرفی میشود. مدت مأموریت حسابرس توسط مجمع تعیین میشود و حسابرس با قبول این مسئولیت، وظایف محوله طبق اساسنامه بر عهده خواهد گرفت.
۶- کارگزاران صندوق
مدیر صندوق، برای انجام امور مربوط به معاملات سهام پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار از خدمات کارگزاران مورد تأیید سازمان استفاده میکند. کارگزاران مذکور که دارای مجوز فعالیت از سازمان بورس هستند، علاوه بر وظایف معمول، موظف به انجام وظایف محوله طبق اساسنامه صندوق خواهند بود.
انواع صندوقهای سرمایهگذاری مشترک
صندوقهای سرمایهگذاری مشترک به طور کلی به سه دسته اصلی تقسیم میشوند:
۱. صندوقهای سهامی
این صندوقها مناسب افرادی است که دید بلندمدت به سرمایهگذاری دارند و ریسکپذیرتر هستند. در این نوع صندوقها، حداقل ۷۰٪ داراییها در سهام پذیرفتهشده در بورس یا فرابورس سرمایهگذاری میشود.
۲. صندوقهای با درآمد ثابت
برای سرمایهگذارانی که به دنبال درآمدی پایدار و ریسک کمتر هستند، این نوع صندوقها انتخاب مناسبی است. این صندوقها حداقل ۷۰٪ از دارایی خود را در اوراق با درآمد ثابت، سپردههای بانکی و گواهی سپرده سرمایهگذاری میکنند. بازدهی این صندوقها معمولاً مشابه سود بانکی است.
۳. صندوقهای مختلط
این صندوقها برای افرادی است که میخواهند ریسک خود را کنترل کرده و در عین حال از رشد بازار سهام نیز بهرهمند شوند. در این صندوقها ۴۰ تا ۶۰ درصد در اوراق با درآمد ثابت و مابقی در سهام سرمایهگذاری میشود.
در صورت نیاز برای کسب اطلاعات بیشتر مقاله «بهترین صندوق سرمایه گذاری» را مطالعه کنید.
صندوقهای سرمایهگذاری مشترک ساختاری چندلایه و نظارتپذیر دارند که توسط ارکان کلیدی همچون مدیر، متولی، حسابرس و در مواردی ضامن نقدشوندگی اداره میشوند. این ساختار به گونهای طراحی شده که ضمن فراهم کردن مدیریت حرفهای سرمایه، از حقوق سرمایهگذاران نیز بهطور کامل حمایت شود. سرمایهگذاران با شناخت این ارکان و نقش آنها، میتوانند با اطمینان بیشتری وارد بازار صندوقها شوند و تصمیمات هوشمندانهتری در انتخاب صندوق مناسب اتخاذ کنند.
سوالات متداول
مجمع با حضور حداقل نصف به علاوه یک دارندگان واحدهای سرمایهگذاری ممتاز و دارای حق رای در صندوق رسمیت مییابد.
مدیر رکن اجرایی صندوق و متخصص در بازار سرمایه است. مدیر لازم است مطابق اساسنامه و گزارشهای پیشبینی شده، اطلاعات قابل ارائه را تهیه کند. سپس این اطلاعات را در اختیار متولی، حسابرس و سازمان بورس قرار دهد.
مدت مأموریت حسابرس توسط مجمع تعیین میشود و حسابرس با قبول این مسئولیت، وظایف محوله طبق اساسنامه بر عهده خواهد گرفت.
