چرا به کد بورسی نیاز داریم؟

کد بورسی چیست و چند رقم است؟

کد بورسی یا کد معاملاتی، شناسه‌ای منحصربه‌فرد برای هر فرد در بازار سرمایه است که هویت سرمایه‌گذار را برای انجام معاملات مشخص می‌کند. این کد برای هر شخص یکتا است و از آن برای خرید و فروش سهام، اوراق بهادار و سایر ابزارهای مالی در بازار سرمایه استفاده می‌شود.

برای فعالیت در بازار سرمایه و انجام معاملات، دریافت کد بورسی ضروری است. این کد پس از ثبت اطلاعات و احراز هویت سرمایه‌گذار صادر می‌شود و امکان انجام معاملات در بورس و سایر بازارهای تحت نظارت سازمان بورس را فراهم می‌کند.

کد بورسی اشخاص حقیقی معمولاً از سه حرف و پنج رقم تشکیل می‌شود؛ برای مثال، «مفب۱۲۳۴۵». این کد با اطلاعات ثبت‌شده در سامانه سجام مرتبط است و به‌عنوان شناسه معاملاتی سرمایه‌گذار در بازار سرمایه مورد استفاده قرار می‌گیرد.

چنانچه قصد دارید به‌صورت غیرحضوری کد بورسی دریافت نمایید، کافیست ثبت‌نام خود را در کارگزاری مفید انجام دهید.

دلایل دریافت یا صدور ‌کد ‌بورسی

از جمله دلایل دریافت یا صدور ‌کد ‌بورسی می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

دریافت کد بورسی برای شروع فعالیت در بازار سرمایه

اولین گام برای شروع فعالیت در بازار سرمایه و خرید و فروش انواع اوراق بهادار، دریافت کد ‌بورسی است. شرکت سپرده‌گذاری مرکزی و تسویه وجوه، به عنوان یکی از ارکان اصلی بازار سرمایه برای هر شخص متقاضی ‌کد بورسی صادر می‌کند.

تخصیص سهام ترجیحی 

سهام ترجیحی در واقع بخشی از سهام یک شرکت، نهاد یا سازمان است که در اختیار کارمندان آن قرار می‌گیرد. امور مربوط به ثبت و نگهداری مالکیت اوراق بهادار هر شخص در بازار سرمایه بر عهده شرکت سپرده‌گذاری مرکزی است. این شرکت نیز با صادر کردن کد بورسی، دارایی هر فرد را به کد ‌بورسی وی نسبت داده و ثبت و ضبط می‌کند. به همین دلیل شخصی که فعلا قصد فعالیت در بازار سرمایه را نداشته باشد، برای تخصیص سهام ترجیحی به ‌کد ‌بورسی نیاز پیدا خواهد کرد.

تخصیص سهام عدالت

برای آن دسته از افرادی که در گذشته جزو متقاضیان دریافت سهام عدالت بوده‌اند، کد بورسی توسط شرکت سپرده‌گذاری مرکزی صادر شده است.

دریافت کد بورسی برای سرمایه‌گذاری در صندوق‌های سرمایه‌گذاری

سرمایه‌گذاری در صندوق سرمایه گذاری، یکی از راهکارهای سرمایه‌گذاری غیر مستقیم در بازار سرمایه برای سرمایه‌گذاران است. افرادی که قصد سرمایه‌گذاری در برخی از صندوق‌ها را دارند نیز باید در سامانه سجام ثبت‌نام کنند و کدبورسی خود را دریافت کنند.

دریافت کد بورسی برای فروش صندوق‌های قابل معامله دولتی

پذیره‌نویسی در صندوق‌های ETF دولتی نظیر صندوق دارا یکم و صندوق پالایشی یکم به دو روش امکان‌پذیر بوده است. در روش اول، اشخاصی که در بازار سرمایه فعال بودند و ‌کد بورسی داشتند، می‌توانستند از طریق سامانه‌های معاملاتی آنلاین کارگزاری‌ها اقدام به خرید واحدهای این صندوق‌ها کنند. در روش دوم، امکان شرکت در پذیره‌نویسی از طریق بانک‌های عامل نیز برای افرادی که کد ‌بورسی نداشتند، وجود داشت.

اما فروش واحدهای خریداری شده از این صندوق‌ها، تنها از طریق کارگزاری‌های بازار سرمایه امکان‌پذیر است. افرادی که فاقد کد بورسی باشند، باید برای فروش این واحدها ‌کدبورسی خود را دریافت و به صورت کامل در کارگزاری‌ مد نظر خود ثبت نام کنند. پس از دریافت کدبورسی نیز باید از طریق کارگزاری که ثبت نام را انجام داده‌اند، در صورت تمایل اقدام به فروش این واحدها نمایند.

در صورتی که واحدهای این صندوق‌‌ها در پرتفوی فرد قابل مشاهده نبود، نیاز است تا در سامانه‌های معاملاتی بر خط، درخواست خود را مبنی بر تغییر کارگزار ناظر ثبت کند و پس از اضافه شدن واحدهای مد نظر به پرتفوی سپرده‌گذاری نسبت به فروش این واحدها اقدام کند.

کد بورسی، شناسه‌ای منحصربه‌فرد برای شناسایی و ثبت دارایی‌های هر فرد در بازار سرمایه است و دریافت آن یکی از مراحل اصلی ورود به این بازار محسوب می‌شود. با این حال، کاربرد کد بورسی تنها به خرید و فروش سهام محدود نیست و در مواردی مانند سرمایه‌گذاری در برخی صندوق‌های سرمایه‌گذاری، تخصیص سهام ترجیحی، سهام عدالت و فروش واحدهای برخی صندوق‌های قابل معامله نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد. بنابراین، آشنایی با کد بورسی و نحوه دریافت آن می‌تواند مسیر انجام فعالیت‌های مختلف در بازار سرمایه را برای سرمایه‌گذاران و سایر دارندگان اوراق بهادار روشن‌تر کند.

سوالات متداول