خرید و فروش اوراق مشارکت چطور انجام می‌شود؟

در دنیای سرمایه‌گذاری، اوراق مشارکت به عنوان یکی از ابزارهای مالی با ریسک پایین و بازدهی معقول، توجه بسیاری از سرمایه‌گذاران را به خود جلب کرده است. این اوراق برای کسانی که به دنبال حفظ سرمایه خود در شرایط کم‌ریسک هستند، گزینه‌ای مناسب به شمار می‌آید. با این حال، بسیاری از افراد با نحوه خرید و فروش این اوراق آشنا نیستند و نمی‌دانند که چگونه می‌توانند از این ابزار مالی بهره‌مند شوند. در ادامه به بررسی نحوه خرید و فروش این اوراق می‌پردازیم.

تعریف اوراق مشارکت

اوراق مشارکت، اوراق بهادار با نام یا بی‌نامی هستند که توسط دولت، شهرداری‌ها، یا شرکت‌های دولتی و خصوصی به‌منظور تأمین مالی پروژه‌ها و طرح‌های مختلف منتشر می‌شوند. این اوراق برای سرمایه‌گذاران یک گزینه کم‌ریسک محسوب می‌شود، زیرا بازپرداخت اصل سرمایه و سود آن معمولاً توسط دولت یا بانک‌ها تضمین می‌شود.
این اوراق در بازار بورس و فرابورس قابل خرید و فروش هستند و به دلیل پایداری و ریسک پایین، به‌ویژه برای افرادی که به دنبال سرمایه‌گذاری با حداقل ریسک هستند، مناسب هستند. سود اوراق مشارکت به‌صورت علی‌الحساب در دوره‌های مشخص پرداخت می‌شود و معمولاً این اوراق به‌منظور جذب منابع برای پروژه‌های بزرگ دولتی یا خصوصی منتشر می‌شوند.

انواع اوراق مشارکت

۱- اوراق مشارکت بورسی:

اوراق مشارکت بورسی اوراق با نامی است که توسط دولت و شرکت‌های مختلف – که به آن‌ها ناشر اوراق گفته می‌شود- در بورس عرضه می‌شود. برای خرید این اوراق هر سرمایه‌گذاری که دارای کد بورسی باشد می‌تواند از طریق سامانه معاملاتی آنلاین یا ثبت سفارش اینترنتی اقدام به خرید نماد اوراق مشارکت مورد نظر کند.

لازم است بدانید این اوراق با توجه به بازاری که در آن منتشر می‌شوند، ممکن است در سامانه آنلاین قابلیت معامله داشته باشد، اما اگر اوراق مشارکت در بازار پایه فرابورس عرضه شود، خریدوفروش آن از طریق ثبت سفارش اینترنتی و از طریق کارگزار انجام خواهد شد. اطلاعیه‌های پذیره‌نویسی اوراق قابل معامله در فرابورس همراه با سایر اطلاعات مالی مربوطه، قبل از انتشار اوراق بر روی سایت فرابورس برای عموم منتشر می‌شود.

قیمت این اوراق پس از پذیره‌نویسی از طریق عرضه و تقاضا در فرابورس مشخص می‌شود. سود علی‌الحساب این اوراق در دوره‌های مشخص و مبلغ اسمی اوراق در زمان سررسید از طریق شرکت سپرده‌گذاری مرکزی اوراق و تسویه وجوه به‌حساب اعلامی توسط سرمایه‌گذار واریز می‌شود.

درصورتی‌که سرمایه‌گذار در وسط دوره قصد خرید اوراق را داشته باشد، علاوه بر پرداخت قیمت اوراق، سود اوراق از تاریخ آخرین پرداخت سود تا لحظه خرید را باید به فروشنده پرداخت کند و در مقابل در پایان دوره پرداخت سود، کل سود دوره به خریدار تعلق می‌گیرد. مبلغ این سود از طریق شرکت سپرده‌گذاری به‌حساب اعلامی توسط سرمایه‌گذار واریز خواهد شد.

۲- اوراق مشارکت خارج از بورس:

سرمایه‌گذار برای خرید یا فروش اوراق مشارکت غیر بورسی که معمولا بی‌نام است باید ضمن مراجعه به شعب عامل بانک‌های منتخب، نسبت به معامله اوراق مذکور اقدام کند.

۳- سرمایه‌گذاری در صندوق‌های سرمایه‌گذاری:

اگر علاقه‌ای به سرمایه‌گذاری به روش های بالا (خرید اوراق از طریق بورس یا بانک‌های عامل) ندارید، گزینه‌ ساده‌تری هم برای خرید اوراق مشارکت وجود دارد. می‌توانید از طریق خرید واحد‌های صندوق های سرمایه گذاری با درآمد ثابت، در گزیده‌ای از سودآورترین اوراق مشارکت سرمایه‌گذاری کنید و سود ماهیانه تعیین‌شده را دریافت کنید. مزیت این نوع سرمایه‌گذاری این است که نیازی به منتظر ماندن برای عرضه اوراق مشارکت یا نگرانی برای نحوه خریدوفروش آن نیست. برای سرمایه‌گذاری در این صندوق‌ها کافی است کد بورسی داشته باشید و واحدهای چنین صندوق‌هایی را به میزان سرمایه تعیین‌شده خریداری کنید.

گفتنی است صندوق‌های سرمایه‌گذاری با درآمد ثابت حداقل بازده مورد انتظار را نصیب سرمایه‌گذاران خود می‌کنند و افرادی که واحدهای این صندوق‌ها را خریداری می‌‏کنند‏، در واقع سرمایه‌گذارانی کم ریسک هستند و انتظار دارند سودی معقول با حداقل ریسک ممکن را به دست آورند. به همین علت مدیران این صندوق‌های سرمایه‌گذاری منابع مالی حاصل از فروش واحدهای این صندوق‌ها را عمدتاً به خرید اوراق بهادار بدون ریسک یا کم ریسک مثل اوراق مشارکت، اوراق اجاره و اوراق خزانه و… اختصاص می‌‏دهند تا بتوانند سود مورد نظر را برای سرمایه‌گذاران محقق کنند.

سوالات متداول