تفاوت اوراق مشارکت و سهام چیست و کدام بهتر است؟

 سرمایه‌گذاری در بورس نیازمند آشنایی با ابزارهای مالی مختلف است تا سرمایه‌گذاران بتوانند بر اساس اهداف، افق زمانی و میزان ریسک‌پذیری خود تصمیمات مناسبی اتخاذ کنند. اوراق مشارکت و سهام دو ابزار پرکاربرد در بازار سرمایه هستند که هرکدام ویژگی‌ها، مزایا و ریسک‌های خاص خود را دارند. شناخت تفاوت‌های اساسی این دو ابزار، به افراد کمک می‌کند ترکیب بهینه‌ای از سرمایه‌گذاری‌ها را در پرتفوی خود ایجاد کنند.

اوراق مشارکت چیست؟

اوراق مشارکت، نوعی اوراق بهادار قابل معامله است که معمولاً توسط دولت یا بانک مرکزی منتشر می‌شود تا منابع مالی لازم برای اجرای پروژه‌های مختلف مانند ساخت سد، جاده یا طرح‌های عمرانی تأمین شود. یکی از انواع محبوب این اوراق، نمونه‌ای است که قابلیت تبدیل به سهام را دارد و به همین دلیل برای سرمایه‌گذاران بورس جذابیت بالایی دارد.

به زبان ساده، دولت برای پیشبرد پروژه‌ها به سرمایه نیاز دارد، اما به جای چاپ پول یا گرفتن وام خارجی، این سرمایه را از مردم جمع‌آوری می‌کند و تضمین می‌دهد که اصل پول به همراه سود مشخص بازگردانده شود. بنابراین، خرید اوراق مشارکت به معنای مشارکت مستقیم سرمایه‌گذار در طرح‌های دولتی است و میزان سهم یا درصد مالکیت هر فرد روی اوراق درج می‌شود.

تفاوت‌های اساسی بین اوراق مشارکت و سهام

اوراق مشارکت و سهام دو ابزار تامین مالی به ترتیب مبتنی بر بدهی و مبتنی بر سرمایه هستند. به منظور ایجاد ساختار سرمایه مناسب برای یک واحد تجاری لازم است بین این دو نوع تامین مالی تعادل برقرار شود. در ادامه برخی از این تفاوت‌ها را بیشتر بررسی می‌کنیم.

اولویت در بازپرداخت سود دارندگان اوراق مشارکت

در صورت انحلال واحد تجاری، سهامداران آخرین اشخاصی هستند که می‌توانند وجوه باقیمانده در شرکت را به‌عنوان مطالبات خود درخواست کنند. درحالی‌که دارندگان اوراق مشارکت نسبت به دیگران در اولویت قرار دارند. زیرا این افراد به‌عنوان بستانکاران شرکت شناخته می‌شوند. این موضوع به معنی ریسک بالاتر سهام نسبت به اوراق مشارکت به‌عنوان یک روش تامین مالی است.

دارا بودن حق رای سهامداران

دارندگان سهام می‌توانند در مورد برخی از موضوعات شرکت مانند انتخاب مدیران رای دهند. درحالی‌که دارندگان اوراق مشارکت از این حق برخوردار نیستند.

سررسید اوراق مشارکت

سهام عادی از منابع دائمی تامین مالی است و تاریخ انقضا ندارد. با این تفاوت که اوراق مشارکت دارای سررسید و ارزش اسمی مشخص هستند. در واقع اوراق مشارکت، نوع خاصی از اوراق قرضه است که بهره یا سود آن تا هنگام سررسید قطعی نیست.

تفاوت در نوع سود

دارنده اوراق مشارکت تنها سود ثابت و مشخصی را در یک بازه زمانی معین به دست می‌آورد. درحالی‌که سهامداران علاوه بر سود نقدی سالیانه که شرکت‌ها تقسیم می‌کنند، می‌توانند از افزایش قیمت سهم در طول زمان نیز کسب سود کنند.

تفاوت در ریسک اوراق مشارکت و سهام و ریسک‌پذیری دارندگان آن

از آنجا که دارندگان اوراق مشارکت ریسک بسیار کمی را می‌پذیرند، در نتیجه سود کمتری هم نصیب آنان می‌شود. اما سهامداران با پذیرش ریسک بالاتر، انتظار کسب بازده بیشتری دارند. این تفاوت بازده از اختلاف ریسک‌پذیری دارندگان اوراق مشارکت و سهام حاصل می‌شود. در واقع دارندگان اوراق مشارکت نسبت به سهامداران ریسک‌پذیری کمتری دارند و در سرمایه‌ گذاری محتاط‌تر هستند.

 اوراق مشارکت و سهام هر کدام جایگاه مشخصی در سرمایه‌گذاری دارند؛ اوراق مشارکت با ریسک کم و سود مشخص، مناسب سرمایه‌گذاران محتاط است، در حالی که سهام با ریسک بالاتر، امکان کسب سود بیشتر از افزایش قیمت و سود نقدی را فراهم می‌کند. انتخاب بین این دو یا ترکیب مناسب آن‌ها باید بر اساس اهداف مالی، افق زمانی و میزان ریسک‌پذیری سرمایه‌گذار انجام شود تا به حداکثر بازده ممکن دست یابد.

سوالات متداول