ارزش اسمی سهام چیست و چه تفاوتی با ارزش بازار دارد؟

در بازار سرمایه، ارزش‌گذاری سهام و اوراق بهادار از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. ارزش‌گذاری‌های مختلف می‌توانند به سرمایه‌گذاران کمک کنند تا تصمیمات بهتری در مورد خرید، فروش یا نگهداری دارایی‌های خود بگیرند. در این راستا، چهار نوع ارزش برای سهام در نظر گرفته می‌شود که شامل ارزش اسمی، ارزش بازاری، ارزش ذاتی و ارزش دفتری است. در این مقاله با ارزش اسمی بیشتر آشنا خواهیم شد.

ارزش اسمی سهام (Par Value) در علوم مالی به ارزش صوری یک برگه سهم اطلاق می‌شود. این رقم، در هنگام تأسیس و انتشار سهام، برای هر ورقه سهم عادی، تعیین شده و در اساسنامه درج می‌شود. ارزش اسمی سهام، معادل سرمایه شرکت، تقسیم بر تعداد برگه‌های سهام است.

باید توجه داشت که وقتی صحبت از ارزش اسمی می‌شود، ممکن است برخی دچار ابهام گردند. گروهی به ارزش اسمی‌ اوراق مشارکت یا قرضه و گروهی دیگر به ارزش اسمی‌ سهام فکر کنند. در زبان انگلیسی برای این دو، واژگانی جداگانه وجود دارد. از Par Value برای اشاره به ارزش اسمی‌ اوراق قرضه و از Face Value برای ارزش اسمی‌ سهام استفاده می‌کنند.

 دانستن ارزش اسمی‌ برای اوراق قرضه یا ابزارهای مالی با درآمد ثابت مهم است، چراکه ارزش سررسید و همچنین ارزش‌ دلاری بهره‌های پرداختی را تعیین می‌کند.

مبلغ ارزش اسمی چقدر است؟

ارزش اسمی اوراق قرضه در کشورهای خارجی مثل ایالات متحده آمریکا معمولاً 100 یا یک هزار دلار است؛ اما سهام معمولاً ارزش اسمی‌ به میزان ۱ دلار یا کم‌تر از ۱ دلار برای هر سهم دارد. ارزش روز اوراق قرضه یا مشارکت در بازار ممکن است کمتر یا بیشتر از ارزش اسمی‌ آن باشد. عواملی نظیر نرخ عمومی بهره بازار و اعتبار اوراق قرضه در محاسبه ارزش آن اثرگذار است. از نظر حقوق سهامداران، ارزش اسمی‌ ارتباط کمی با قیمت سهام بازار دارد. در ایران ارزش اسمی‌ هر سهم یک هزار ریال یا ۱۰۰ تومان است و معمولاً اختلاف قابل‌توجهی با ارزش بازار سهام دارد.

تفاوت ارزش اسمی و عرضه اولیه

در ایران، ارزش اسمی یک سهم قیمت ثابت ۱۰۰۰ ریال معادل ۱۰۰ تومان است. زمانی که سهام یک شرکت در آ‌ستانه تاسیس برای اولین با منتشر و پذیره‌نویسی می‌شود، با قیمت اسمی ۱۰۰ ریال (ارزش اسمی) پذیره‌نویسی می‌شود. در صورتی که عرضه اولیه زمانی انجام می‌شود که سهام یک شرکت پس از پذیرش در بورس، برای اولین بار در بازار بورس برای عموم عرضه شود.

نمونه ارزش اسمی سهام یک شرکت

در تصویر زیر، نمونه یک برگه نشان داده شده است. همان‌طور که مشاهده می کنید، کل سرمایه شرکت، تعداد سهام منتشر شده و ارزش اسمی‌ هریک از سهام، به علاوه تعداد سهامی سهامدار در اختیار دارد، بر روی برگه سهام درج شده است.

عوامل مؤثر بر ارزش اسمی سهام

ارزش اسمی سهام معمولاً در زمان تأسیس شرکت تعیین شده و در طول عمر شرکت ثابت باقی می‌ماند. با این حال، چند عامل کلیدی می‌توانند بر نحوه تعیین و مقدار آن تأثیرگذار باشند:

۱. نوع اوراق بهادار: ارزش اسمی می‌تواند با توجه به نوع اوراق متفاوت باشد؛ برای مثال، سهام عادی، سهام ممتاز و اوراق قرضه هرکدام ارزش اسمی خاص خود را دارند و اهداف متفاوتی را دنبال می‌کنند.

۲. قوانین و مقررات بازار سرمایه: هر کشور ممکن است چارچوب قانونی و الزامات خاصی برای تعیین ارزش اسمی داشته باشد که شرکت‌ها موظف به رعایت آن هستند. این قوانین می‌توانند محدودیت‌هایی برای حداقل یا حداکثر ارزش اسمی اعمال کنند.

۳. سیاست‌ها و تصمیمات شرکت: تصمیمات هیئت مدیره و سیاست‌های مالی شرکت، نقش تعیین‌کننده‌ای در مقدار ارزش اسمی دارند. این تصمیمات معمولاً بر اساس برنامه‌های تأمین سرمایه، نیازهای مالی و استراتژی رشد شرکت اتخاذ می‌شوند.

 ارزش اسمی سهام، با وجود اینکه به قیمت روز بازار ارتباط مستقیم ندارد، نقش مهمی در تعیین سرمایه اولیه شرکت و حقوق سهامداران ایفا می‌کند. شناخت و درک این مفهوم، پایه‌ای برای فهم سایر ارزش‌های سهام و تصمیم‌گیری‌های آگاهانه در بازار سرمایه است. همچنین تمایز ارزش اسمی از مفاهیمی مانند عرضه اولیه یا ارزش بازاری، به سرمایه‌گذاران کمک می‌کند تا تحلیل دقیق‌تری از اوراق بهادار و ابزارهای مالی داشته باشند و تصمیمات مالی خود را مبتنی بر دانش و آگاهی اتخاذ کنند.

سوالات متداول