آموزش کندل شناسی و استراتژی های مبتنی بر کندل استیک

در بازار سرمایه، تغییرات قیمت یک سهم می‌تواند اطلاعاتی درباره رفتار خریداران و فروشندگان در اختیار معامله‌گران قرار دهد. کندل استیک یا نمودار شمعی یکی از ابزارهای پرکاربرد برای نمایش این تغییرات است و اطلاعاتی مانند قیمت باز و بسته شدن، بیشترین و کمترین قیمت را در یک بازه زمانی مشخص نشان می‌دهد. با یادگیری کندل شناسی و شناخت الگوهای کندلی، می‌توان رفتار قیمت و احتمال تغییر روند را بهتر بررسی کرد.

کندل استیک چیست و چه اجزایی دارد؟

کندل استیک یا نمودار شمعی، یکی از انواع نمودارهای پر استفاده در تحلیل تکنیکال است که مشابه سایر نمودارها، تغییرات قیمتی سهام را نشان می‌دهد. کندل استیک برای اولین بار توسط ژاپنی‌ها مورد استفاده قرار گرفت. از همین رو به آن نمودار شمعی ژاپنی نیز گفته می‌شود. تحلیلگران با یادگیری اصول کندل شناسی می‌توانند از روی شکل کندل ها، رفتار فروشندگان و خریداران یک سهم را بررسی کنند. در تصویر زیر با اطلاعاتی که هر کندل استیک در بر دارد، آشنا می‌شویم.

بدنه کندل

بدنه کندل قیمت باز شدن و بسته شدن معاملات یک دارایی را در بازه زمانی مشخص نشان می‌دهد.  اگر قیمت باز شدن کمتر از قیمت بسته شدن آن باشد، این وضعیت نشان‌دهنده یک روند صعودی است که معمولاً با کندل سبز نمایش داده می‌شود. همچنین اگر قیمت باز شدن کندل بیشتر از قیمت بسته شدن آن باشد، این امر نشان‌دهنده یک روند نزولی است که با کندل قرمز نشان داده می‌شود. 

سایه کندل

کندل‌ها معمولاً دو سایه دارند که حداقل و حداکثر قیمت در آن بازه زمانی را نشان می‌دهند. سایه بالا نشان‌دهنده بیشترین قیمت و سایه پایین نشان‌دهنده کمترین قیمت در بازه زمانی مشخص است. برخی کندل‌ها ممکن است تنها یک سایه یا بدون سایه باشند.

رنگ کندل

رنگ کندل جهت حرکت قیمت را نشان می‌دهد. کندل‌های صعودی معمولاً سبز یا سفید و کندل‌های نزولی قرمز یا سیاه هستند و در نمودارها ترکیبی از کندل‌های سبز و قرمز دیده می‌شود.

هدف از به‌کارگیری سیگنال‌های کندل استیک یا نمودار شمعی این است که تا حد ممکن از احتمالات به نفع خود بهره ببرید. ما با بررسی کندل‌ها به‌ دنبال گرفتن سیگنال برای ورود به سهم یا خروج از آن هستیم.

شما می‌توانید با مراجعه به بخش «ایزی چارت» سامانه معاملاتی ایزی تریدر، کندل استیک نماد مورد نظر خود را مشاهده کرده و به کمک اصول کندل شناسی، موقعیت‌های مناسب برای خرید و فروش آن نماد را شناسایی کنید.

بهترین استراتژی خرید

بهترین استراتژی سرمایه‌ گذاری این است که سهام ارزنده‌ای را در پایین‌ترین وضعیت خود بخرید. بالاترین و پایین‌ترین قیمت هر سهم را می‌توانیم با کشیدن سطوح حمایتی و مقاومت هر سهم در نمودار بلندمدت آن به‌ دست‌آوریم. برای افزایش احتمال سودآوری در خرید سهام، می‌بایست به سهامی ورود کنید که خریداران بیشتری دارد. برای این کار بهتر است علاوه بر تحلیل تابلوی سهم به کمک دانش تابلوخوانی، به بررسی کندل استیک ها با استفاده از اصول کندل شناسی بپردازید. 

افراد تمایل دارند سهم را در کف قیمتی خریده و در سقف قیمتی بفروشند. به کمک بررسی نمودارهای کندل استیک، نه به صورت قطعی، ولی به طور تقریبی می‌توان به این هدف دست یافت.

سیگنال خرید با استفاده از کندل استیک

تحلیل‌گران با استفاده از اندازه بدنه و سایه کندل ها به بررسی، تحلیل و پیش‌بینی ادامه روند سهام می‌پردازند. سیگنال‌های نمودار شمعی نشان‌دهنده یک تغییر احتمالی در جهت روند می‌باشند. میزان‌ حضور خریداران، عامل مهمی در تعیین شدت این تغییر جهت خواهد بود.

در نمودار کندل استیک، هر کندل نشان‌دهنده اطلاعات قیمتی یک روز از ساعت ۹ تا ۱۲:۳۰ است. زمانی که می‌خواهیم کندلی را مورد بررسی قرار دهیم، بایستی در وهله اول به کندل قبل از آن، سپس به کندل تشکیل‌شده بعد از آن توجه ویژه‌ای داشته باشیم. 

در هر روزی که کندل ایجاد می‌شود، چهار سناریو ممکن است رخ دهد.

چهار سناریو بعد از ایجاد یک کندل

اصول کندل شناسی – چهار سناریو بعد از ایجاد یک کندل

سناریو اول

کندل سبز و مثبت با بدنه تقریبا بزرگ بعد از یک کندل قرمز نزولی ایجاد شود. در این حالت پایین‌ترین قیمت کندل سبز بیشتر از بالاترین قیمت کندل نزولی قبل از خود است. این اتفاق بیانگر آن است که خریداران حضور فعالی دارند و این نشان از یک سیگنال خرید معتبر می‌دهد.

سناریو دوم

روند کلی سهام مثبت است اما قیمت آغازین کندل صعودی، پایین‌تر از قیمت آغازین کندل قبلی است. اگر سیگنال خرید به وسیله خریدهای گسترده ایجاد شده باشد، شاید ورود به سهم، معتبر و خالی از اشکال باشد. سعی کنید نحوه رفتار سهام و سهامداران را در چند دقیقه ابتدایی بازگشایی و از طریق تابلوی معاملاتی بررسی کنید. اگر هیچ نشانه‌ای از فروش حداکثری و غیرمنطقی وجود نداشته باشد و باقی بازار نیز وضعیت متعادلی داشته باشد، می‌توانید به‌صورت پله‌ای به سهم ورود کنید.

سناریو سوم

کندل سبز ایجادشده نشان‌دهنده بازگشایی ضعیف (بدنه کوچک کندل استیک نشان‌دهنده حجم کم معاملات) ولی با قیمتی بالاتر از قیمت آغازین روز قبل است. این سناریو تا حدودی شبیه به سناریو اول است. با این تفاوت که در اینجا حجم معاملات کندل صعودی کم و نوسانات قیمتی باعث همپوشانی سایه‌های دو کندل شده‌است. در این حالت خریداران هنوز حضور دارند اما وضعیت نماد مورد نظر خوب نیست. این نوع کندل‌ها به خریداران سیگنال احتیاط را می‌دهند. 

سناریو چهارم

بدترین سناریو ممکن در کندل شناسی این است که کندل‌ها نزولی بوده و قیمت آغازین کندل، پایین‌تر از قیمت پایانی روز قبل باشد. در این صورت تصمیم‌های زیادی باقی نمی‌ماند. در چنین موقعیتی ورود به سهم اشتباه است.

بیشتر بخوانید:‌ صندوق بخشی خودرویی

بهترین زمان برای بررسی کندل استیک ها

بسیاری از معامله‌گران معتقدند که بهترین زمان برای بررسی کندل‌ها و تصمیم‌گیری براساس آنها، در یک ساعت اول و آخر زمان معاملات است. زیرا حدود ۶۰ درصد از معاملات روزانه در این بازه زمانی رخ می‌دهد. بررسی‌هایی که سرمایه‌گذاران در روز قبل انجام داده‌اند، در طول یک ساعت اولیه گشایش بازار مورد استفاده قرار می‌گیرد و این بهترین زمان بهره‌گیری از سیگنال‌های نمودار شمعی است.

یک قانون کلی در کندل شناسی برای افزایش اطمینان سودآوری سرمایه‌گذاری این است که اگر قیمت بسته شدن سهم در روز ورود به آن (یک روز پس از شکل‌گیری سیگنال خرید) کمتر از نصف بدنه شمعی باشد که در روز قبل تشکیل شده، آن سرمایه‌گذاری را متوقف کنید و بدون توجه به حد ضرر تعریف شده، با کمترین ضرر سهام خریداری‌شده را بفروشید. این کندل نشان می‌دهد که فروشندگان هنوز بر خریداران غالب هستند و دلیلی که برای خرید این سهم داشتید را خنثی می‌کند. اما همچنان منتظر ظاهر شدن سیگنال خرید باشید و اگر چنین شد، دوباره وارد معامله شوید.

سیگنال‌هایی که از طریق کندل‌ها به‌دست می‌آیند، با فرمول عددی محاسبه نشده‌اند و نمی‌توان قیمت خرید را با استفاده از فرمول به‌دست آورد. تصمیم نهایی کاملا منوط به شخص تحلیل‌گر و سرمایه‌گذار است.

الگوهای کندل استیک صعودی و نزولی

الگوهای کندل استیک از یک یا چند کندل تشکیل می‌شوند و بر اساس ساختار و محل شکل‌گیری، می‌توانند نشانه‌ای از احتمال ادامه روند یا تغییر جهت آن باشند. به‌طور کلی، الگوهای کندلی را می‌توان به دو گروه صعودی و نزولی تقسیم کرد.

الگوهای صعودی معمولاً پس از روندهای نزولی شکل می‌گیرند و احتمال حرکت قیمت به سمت بالا را افزایش می‌دهند. از نمونه‌های شناخته‌شده این گروه می‌توان به چکش (Hammer)، چکش وارونه (Inverted Hammer)، ستاره صبحگاهی (Morning Star) و هارامی صعودی (Bullish Harami) اشاره کرد.

در مقابل، الگوهای نزولی معمولاً در پایان روندهای صعودی ظاهر می‌شوند و می‌توانند هشداری برای احتمال کاهش قیمت باشند. مرد دارآویز (Hanging Man)، ستاره ثاقب (Shooting Star)، ستاره شامگاهی (Evening Star) و هارامی نزولی (Bearish Harami) از مهم‌ترین الگوهای این گروه هستند.

البته شکل‌گیری یک الگوی کندلی به‌تنهایی به معنای قطعی بودن تغییر یا ادامه روند نیست و بهتر است در کنار سایر ابزارهای تحلیل تکنیکال و شرایط نمودار بررسی شود.

الگوی چکش

چکش (Hammer) معمولاً در انتهای یک روند نزولی شکل می‌گیرد و بدنه‌ای کوچک با سایه پایینی بلند دارد. سایه بالایی این کندل معمولاً وجود ندارد یا بسیار کوتاه است. شکل‌گیری چکش نشان می‌دهد که با وجود کاهش قیمت در طول بازه معاملاتی، خریداران توانسته‌اند قیمت را دوباره به محدوده بالاتری برسانند؛ بنابراین می‌تواند نشانه‌ای از احتمال تغییر روند نزولی به صعودی باشد.

چکش می‌تواند صعودی یا نزولی باشد؛ بااین‌حال، چکش صعودی معمولاً نشانه قوی‌تری در نظر گرفته می‌شود. برای افزایش اعتبار این الگو، بهتر است رفتار قیمت در کندل‌های بعدی و سایر نشانه‌های نمودار نیز بررسی شود.

الگوی مرد دارآویز

مرد دارآویز (Hanging Man) از نظر ظاهری شباهت زیادی به الگوی چکش دارد، اما معمولاً در انتهای روند صعودی شکل می‌گیرد. این الگو دارای بدنه‌ای کوچک و سایه پایینی بلند است و سایه بالایی آن معمولاً بسیار کوتاه یا فاقد سایه است.

شکل‌گیری مرد دارآویز نشان می‌دهد که در جریان معاملات، فشار فروش قابل‌توجهی ایجاد شده است؛ بنابراین می‌تواند هشداری برای احتمال تضعیف روند صعودی و آغاز حرکت نزولی باشد. تفاوت اصلی مرد دارآویز و چکش، در محل شکل‌گیری آن‌هاست: چکش معمولاً در پایان روند نزولی و مرد دارآویز در پایان روند صعودی ظاهر می‌شود.

در ادامه به بررسی ساختار برخی از الگوهای کندل استیک و نکات مربوط به آن‌ها می‌پردازیم:

اصول کندل شناسی – الگوهای کندل استیک

• اگر دوجی بعد از ماروبزو قرمز دیده شود، نشان می‌دهد که فروشندگان سهم کم هستند و همین امر می‌تواند سیگنال خرید باشد.
• اگر «چکش» یا «چکش معکوس» با رنگ سبز در روند نزولی تشکیل شود، احتمال صعودی شدن روند افزایش پیدا می‌کند. بدین معنی که قیمت سهم افزایش پیدا خواهد کرد.
• الگوی هارامی شامل دو کندل در کنار هم است. اگر کندل دوم سبز و در انتهای روند نزولی تشکیل شود، سیگنال خرید خواهد بود. البته مهمترین پیش‌بینی پس از دیدن این الگو، کند شدن روند حرکت نمودار قیمتی است.
• تشکیل الگوی ستاره صبحگاهی نشان از پایان روند نزولی و شروع روند صعودی است و سیگنال خرید خواهد بود. ستاره صبحگاهی از سه کندل تشکیل شده‌ است.
• الگوی سه ستاره صعودی نیز از سه شمع تشکیل شده است. اگر بین شمع اول و دوم، یک شکاف نزولی و بین شمع دوم و سوم یک شکاف صعودی تشکیل شود، احتمالا در ادامه، تغییر روند از نزولی به صعودی را مشاهده خواهیم کرد.

اصول کندل شناسی – الگوی کندل استیک اینگالف

• شمع فراگیر صعودی یا اصطلاحا الگوی اینگالف (Bullish Engulfing pattern) از اثرگذاری بالایی برخوردار است. با دیدن این شمع در نمودار کندل استیک چنین برداشت می‌شود که خریداران با قدرت در حال ورود به سهم هستند. حتی برای برخی تحلیل‌گران، ظهور این کندل به تنهایی نشان از صعود قیمت و سیگنال خرید است. این الگو از یک کندل در انتهای روند تشکیل شده که بدنه بزرگی دارد، به نحوی که چندین کندل قبل از خود را پوشش می‌دهد.

توانایی بررسی نحوه گشایش یک سهام پیش از این که بازار بازگشایی شود، می‌تواند موقعیت سرمایه‌گذار را بطور قابل توجهی ارتقاء دهد و علاوه بر سودآوری بیشتر، ریسک را نیز مدیریت کند. وارد شدن به یک معامله شامل مجموعه‌ای از تحلیل‌ها است. همانطور که تصمیم شما برای آنکه امروز چه لباسی بپوشید، شامل بررسی‌های متعددی مثل بررسی گزارش آب و هوا، دما و … است، بایستی برای ورود به هر سهم نیز از چندین فاکتور برای بررسی آن استفاده کنید. در این مقاله سعی کردیم آموزش کندل را با بررسی جزئیات بیشتری از کندل استیک‌ها یا همان نمودارهای شمعی ارائه کنیم و در مورد نقاط قیمتی امن‌تر برای ورود با توجه به شکل کندل‌ها صحبت کنیم.

.

بیشتر بخوانید: صندوق سهامی نوزادان

سوالات متداول