قیمت اسمی سهم (ارزش اسمی) با قیمت روز آن چه تفاوتی دارد؟

در بازارهای مالی و بورس، دو مفهوم «قیمت اسمی سهم» و «قیمت روز سهم» به طور گسترده به کار می‌روند. برای سرمایه‌گذاران و فعالان بازار سهام، آشنایی با تفاوت این دو قیمت اهمیت زیادی دارد، زیرا باعث درک بهتر ارزش واقعی سهام و تصمیم‌گیری‌های هوشمندانه‌تر می‌شود. این مقاله به بررسی تعریف هر کدام و تفاوت‌های اساسی میان قیمت اسمی و قیمت روز سهم می‌پردازد.

قیمت اسمی یا ارزش اسمی سهم، مبلغی است که در اساسنامه برای هر سهم معین شده و این مبلغ روی ورقه سهم نیز قید می‌شود. تعیین قیمت اسمی هرگز به این معنا نیست که سهم باید به قیمت اسمی به فروش برسد. با توجه به وضع بازار و شرایط شرکت، ممکن است سهام بیشتر یا کمتر از ارزش اسمی آن فروخته شود. به طور کلی ارزش اسمی سهم‌ ارتباط مشخصی با قیمت بازار آن ندارد.

گفتنی است در بازار سرمایه ایران، قیمت اسمی تمام سهم‌ها برابر با یک هزار ریال یا صد تومان است.

همان‌طور که می‌دانید آنچه قیمت سهم در بورس را تعیین می‌کند، میزان عرضه و تقاضا برای یک سهم است. برای مثال، ممکن است به علت عملکرد خوب یک شرکت، سرمایه‌گذاران زیادی متقاضی خرید سهام آن شرکت در بورس باشند. بنابراین، قیمت آن در بورس براساس میزان تقاضا، افزایش خواهد یافت و حتی ممکن است این افزایش تا چندین برابر قیمت اسمی هم باشد. در نقطه مقابل، عملکرد ضعیف یک شرکت ممکن است باعث بی‌رغبتی سرمایه‌گذاران به خرید یا نگهداری سهم مذکور و در نتیجه، افزایش عرضه آن در بورس باشد. طبیعتا با افزایش عرضه، قیمت سهم کاهش‌یافته و اگر این روند ادامه یابد، ممکن است قیمت سهم حتی به زیر قیمت اسمی ( ۱۰۰ تومان) برسد.

قیمت اسمی سهم

قیمت اسمی سهام (Par Value) به مبلغی گفته می‌شود که هنگام تأسیس شرکت‌های سهامی عام برای هر برگه سهم تعیین و در اساسنامه شرکت ثبت می‌شود. معمولاً این مبلغ در بورس ایران برابر با ۱۰۰ تومان است. اما این عدد نشان‌دهنده قیمت معامله سهم در بازار نیست و صرفاً یک مقدار قانونی و حسابداری است که برای ثبت سرمایه شرکت استفاده می‌شود. نمونه برگه سهام همراه با ارزش اسمی آن در شکل زیر قابل مشاهده است.

کاربرد قیمت اسمی سهم در بورس

 سرمایه ثبت شده شرکت از طریق ضرب تعداد کل سهام در ارزش اسمی هر سهم (معمولاً ۱۰۰ تومان) محاسبه می‌شود. همچنین، تعداد سهام شرکت با تقسیم کل سرمایه شرکت بر ارزش اسمی سهم به دست می‌آید. یکی از روش‌های افزایش سرمایه شرکت‌ها، انتشار سهام جدید به قیمت اسمی ۱۰۰ تومان است که در قالب حق تقدم سهام عرضه می‌شود و ابتدا به سهامداران فعلی شرکت ارائه می‌گردد تا بتوانند سهم بیشتری خریداری کنند.

حاصل‌ضرب ارزش اسمی هر سهم در تعداد سهامی که شرکت منتشر کرده، نشان‌دهنده جمع سرمایه یا سرمایه قانونی شرکت است. همچنین حاصل ضرب قیمت روز سهام در تعداد سهامی که شرکت ثبت کرده است، ارزش بازار سهام شرکت را نشان می‌دهد.

قیمت روز در بورس

قیمت بازاری سهام که به آن ارزش بازاری یا قیمت روز نیز گفته می‌شود، قیمتی است که سهام شرکت‌ها در بازار بورس با آن معامله می‌شود و بر اساس میزان عرضه و تقاضا تعیین می‌شود. این قیمت در واقع نشان‌دهنده ارزش فعلی و واقعی سهام در بازار است.

کاربرد قیمت روز

 قیمت روز سهم نقش مرجع اصلی برای رصد تغییرات قیمت آن در آینده را دارد و از آن برای محاسبه ارزش بازار شرکت استفاده می‌شود. ارزش بازار شرکت از حاصل‌ضرب تعداد کل سهام در قیمت روز سهم به دست می‌آید. این اطلاعات را می‌توانید از طریق تابلوی معاملاتی هر نماد در سایت Tsetmc مشاهده کنید. شرکت‌هایی که ارزش بازار بالاتری دارند، تاثیر بیشتری روی شاخص کل بورس دارند و به همین دلیل، در زمان رشد شاخص کل، سهامداران تمایل دارند سهم‌هایی با ارزش بازار بالا را در پرتفوی خود داشته باشند تا ضمن افزایش بازدهی، ریسک سرمایه‌گذاری خود را کاهش دهند.

تفاوت قیمت اسمی و قیمت بازاری سهام در بورس

قیمت اسمی برای تمام سهام برابر و معمولاً ۱۰۰ تومان است، اما قیمت بازاری هر سهم متفاوت بوده و با توجه به عرضه و تقاضا ممکن است کمتر یا بیشتر از ۱۰۰ تومان باشد. قیمت اسمی بیشتر در محاسبات قانونی و تعیین سرمایه ثبت شده شرکت کاربرد دارد، در حالی که قیمت بازاری معیار اصلی برای ارزش‌گذاری و سنجش ارزش بازار شرکت است. تفاوت این دو قیمت به میزان عرضه و تقاضا در بازار بستگی دارد و مهارت معامله‌گران حرفه‌ای در بورس در پیش‌بینی این تغییرات است تا بتوانند سهام را در قیمت پایین خریداری و در قیمت بالا به فروش برسانند.

دو نوع قیمت دیگر که بهتر است با آن آشنا شویم

1. قیمت بازاری: نشان‌دهنده قیمتی است که سهام بر اساس آن، در بورس معامله می‌شود. اگرچه قیمت اسمی هر سهم در بورس ۱۰۰ تومان است، اما سهام اغلب شرکت‌ها در بورس براساس قیمت اسمی و حتی ارزش دفتری معامله نمی‌شود.
2. قیمت ذاتی: این قیمت در مباحث مالی به ارزش ذاتی سهام یک شرکت یا یک دارایی گفته می‌شود. محاسبه آن بر پایه بررسی تمامی ابعاد کسب‌وکار مورد نظر، از جمله صورت‌های مالی، پتانسیل رشد شرکت و لحاظ دارایی‌های مشهود و نامشهود انجام می‌گیرد.
3. قیمت دفتری: ارزش دفتری، مبلغی است که از کسر بدهی‌های شرکت از دارایی‌های آن به دست می‌آید. این مبلغ، نشان‌دهنده ارزش واقعی سرمایه سهامداران است. اگر این مبلغ را بر تعداد سهام شرکت تقسیم کنیم به قیمت دفتری دست پیدا خواهیم کرد. به عبارت دیگر، اگر شرکت تصمیم به تسویه و فروش دارایی‌هایش بگیرد، مبلغی که به سهامداران تعلق خواهد گرفت، بر اساس قیمت دفتری آن سهم خواهد بود. همچنین محاسبه ارزش دفتری به مدیران شرکت کمک می‌کند تا بتوانند تصمیمات مناسبی در مورد آینده شرکت اتخاذ کنند.

سوال مهمی که به کمک شناخت قیمت‌ها می‌توان به آن پاسخ داد آن است که چه زمانی سهامی را خریداری کنیم. برای پاسخ می‌توان گفت که معمولا سهامی ارزنده است که قیمت بازاری آن از قیمت ذاتی کمتر باشد. برای یافتن قیمت ذاتی سهم باید با استفاده از اطلاعات صورت‌های مالی شرکت‌ها که به صورت دوره‌ای منتشر می‌شود، به محاسبه قیمت ذاتی و مقایسه آن با قیمت بازاری پرداخت. این نوع محاسبه نیاز به دانشی تحت عنوان تحلیل بنیادی دارد.

سوالات متداول